Instytut Pamięci Narodowej

Konferencja odbyła się w Ostrówkach na Wołyniu, gdzie prowadzone są prace ekshumacyjne ofiar zbrodni dokonanej przez ukraińskich nacjonalistów w 1943 r. Zastępca prezesa IPN poinformował, że Instytut po raz trzeci prowadzi w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej prace ekshumacyjne. Po ponad dwóch tygodniach działań odnaleziono szczątki 49 osób, a równolegle odkrywane są kolejne miejsca pochówku.

– Uroczystości pogrzebowe planujemy na 30 sierpnia – w rocznicę zbrodni, którą popełnili tu ukraińscy nacjonaliści. Na bieżąco pobieramy materiał genetyczny z wydobywanych szczątków i chciałbym w tym miejscu ponowić apel, by krewni rodzin z Ostrówek i Woli Ostrowieckiej zgłaszali się do nas i oddawali materiał genetyczny. Naszym celem jest identyfikacja odnalezionych ofiar. Chcemy przywrócić im imiona i nazwiska

– zaapelował.

Dr hab. Karol Polejowski podkreślił również, że na rozpatrzenie przez władze ukraińskie czeka nadal 14 wniosków IPN o przeprowadzenie prac poszukiwawczych złożonych w 2025 r., dotyczących ofiar walk o niepodległość, ofiar wojny obronnej 1939 r., ofiar zbrodni niemieckich, sowieckich, Zbrodni Wołyńskiej, dotąd nierozpatrzonych.

Wyraził nadzieję, że zapowiadane przez stronę ukraińską przyspieszenie procedur pozwoli na kontynuowanie prac w następnych miejscach. Zaznaczył, że Instytut przygotowuje także wniosek o przeprowadzenie ekshumacji w Hucie Pieniackiej, które – jeśli zgoda zostanie wydana – mogłyby rozpocząć się wiosną przyszłego roku.

Podczas konferencji zaprezentowano rzeczy osobiste znalezione przy ofiarach zbrodni.

– Medaliki, różańce, dwie pary butów – jedynie te rzeczy zachowały się przy odnalezionych. Te artefakty, które zostały wydobyte z dołów śmierci, są dla nas relikwiami. Bardzo byśmy chcieli, aby wróciły one do rodzin lub trafiły do muzeów w Polsce

– dodał dr hab. Karol Polejowski.

Na konferencji prasowej obecni byli: konsul RP w Łucku Anna Nowakowska wraz z zespołem Konsulatu RP w Łucku, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Lech Parell, członek Kolegium IPN prof. Grzegorz Motyka oraz dyrektor Oddziału IPN w Gdańsku i doradca Prezydenta RP dr Marek Szymaniak.

Podczas wystąpienia prezes podziękował instytucjom wspierającym przedsięwzięcie, w tym Konsulatowi RP w Łucku, Ministerstwu Spraw Zagranicznych, Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ukraińskim partnerom i lokalnym władzom.

***

Przed konferencją odbyła się Msza św. w intencji ofiar Zbrodni Wołyńskiej na cmentarzu w Ostrówkach.

***

13 lipca 2026 roku rozpoczęły się prace ekshumacyjne na terenie dawnych miejscowości Ostrówki i Wola Ostrowiecka w byłym powiecie lubomelskim na Wołyniu.

Prace ekshumacyjne obejmują trzy miejsca, w których w kwietniu br. ujawniono szczątki ofiar. Pierwszym z nich jest zbiorowa mogiła w Woli Ostrowieckiej na terenie dawnego gospodarstwa Aleksandra Strażyca, gdzie podczas wcześniejszych badań sondażowych odsłonięto zarysy jamy grobowej, co potwierdziło masowy charakter pochówku. Kolejne prace prowadzone są w miejscu odkrycia zbiorowej mogiły, przy fundamentach dawnej szkoły w Ostrówkach, a także w miejscu odkrycia pojedynczego grobu, zlokalizowanego naprzeciwko tamtejszego cmentarza.

Ekshumacje realizowane są przez zespół z Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN, Przedsiębiorstwo Specjalistyczne „Wołyńskie Starożytności” oraz dr. Łukasza Szleszkowskiego z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

W roli obserwatorów: przedstawiciele konsulatu w Łucku, przedstawiciele Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Lwowskie przedsiębiorstwo DOLA.

Prace ekshumacyjne będą prowadzone do 7 sierpnia 2026 roku.