Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/219924,Uroczystosci-pogrzebowe-sp-Stefana-Kazimierza-Nowaczka-ps-Wilk.html
27.02.2026, 07:36
Uroczystości pogrzebowe śp. Stefana Kazimierza Nowaczka ps. Wilk – Warszawa, 27 maja 2025. Fot. Ewa Tylus (IPN)
Uroczystości pogrzebowe śp. Stefana Kazimierza Nowaczka ps. Wilk – Warszawa, 27 maja 2025. Fot. Ewa Tylus (IPN)
Uroczystości pogrzebowe śp. Stefana Kazimierza Nowaczka ps. Wilk – Warszawa, 27 maja 2025. Fot. Ewa Tylus (IPN)
Uroczystości pogrzebowe śp. Stefana Kazimierza Nowaczka ps. Wilk – Warszawa, 27 maja 2025. Fot. Ewa Tylus (IPN)
Uroczystości pogrzebowe śp. Stefana Kazimierza Nowaczka ps. Wilk – Warszawa, 27 maja 2025. Fot. Ewa Tylus (IPN)
Uroczystości pogrzebowe śp. Stefana Kazimierza Nowaczka ps. Wilk – Warszawa, 27 maja 2025. Fot. Ewa Tylus (IPN)
Uroczystości pogrzebowe śp. Stefana Kazimierza Nowaczka ps. Wilk – Warszawa, 27 maja 2025. Fot. Ewa Tylus (IPN)

Uroczystości pogrzebowe śp. Stefana Kazimierza Nowaczka ps. Wilk

27 maja 2025 roku w Warszawie odbyły się uroczystości pogrzebowe podporucznika Stefana Kazimierza Nowaczka ps. Wilk – żołnierza Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, zamordowanego w 1946 r. przez komunistów, odnalezionego przez Instytut Pamięci Narodowej. W ceremonii wziął udział dr hab. Krzysztof Szwagrzyk, zastępca prezesa IPN.

27.05.2025

Msza Święta w intencji Stefana Nowaczka została odprawiona w kościele pw. św. Jozafata w Warszawie. Spoczął w grobie rodzinnym na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A15, rząd 8, grób 11).

Podczas ceremonii dr hab. Krzysztof Szwagrzyk przypomniał postać Stefana Nowaczka:

– Młody mężczyzna, którego szczątki odnaleziono na cmentarzu Bródnowskim, miał zaledwie dwadzieścia kilka lat. Nie miał przy sobie nic – poza bielizną i starym, zardzewiałym medalikiem z zatartym wizerunkiem świętego. Zginął od strzału w tył głowy. Przez lata nie wiedzieliśmy, kim był. Dziś wiemy: to ppor. Stefan Kazimierz Nowaczek ps. „Wilk” – żołnierz AK, NSZ, powstaniec warszawski i działacz podziemia antykomunistycznego. Dziś wiemy też, że był człowiekiem wielkiej odwagi i serca – ratował Żydów, niósł pomoc, nie złożył broni. I zapłacił za to najwyższą cenę.

Strzał katyński – jeden z wielu – zakończył życie młodego żołnierza. Jego ojciec zginął w Charkowie, on sam w Warszawie – sześć lat później, tą samą metodą. Obaj należeli do polskich elit: kapitan Wojska Polskiego i porucznik podziemia. Dziś, po dekadach milczenia i zapomnienia, oddajemy im hołd. Ich historia to nie tylko świadectwo barbarzyństwa – to także symbol wierności Polsce aż do śmierci

– podkreślił zastępca prezesa IPN.

W uroczystości uczestniczyli m.in. Adam Siwek, dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa i dr Tomasz Łabuszewski, dyrektor Oddziału IPN w Warszawie, a także reprezentanci Wojska Polskiego, organizacji kombatanckich, mieszkańcy stolicy oraz rodzina zamordowanego bohatera.

Ppor. Stefan Nowaczek urodził się 4 grudnia 1919 r. w Kielcach. Był synem Stefana Wincentego – oficera Wojska Polskiego i Korpusu Ochrony Pogranicza, zamordowanego w Charkowie – oraz Jadwigi z d. Poraj-Wydrychiewicz. Podczas okupacji działał w konspiracji, pomagając m.in. ukrywającym się Żydom. Walczył w Powstaniu Warszawskim w szeregach batalionu AK „Ruczaj”. Po wojnie zaangażował się w działalność podziemia antykomunistycznego. Aresztowany w grudniu 1945 r., został skazany na śmierć przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie. Wyrok wykonano 29 sierpnia 1946 r. w więzieniu przy ul. 11 Listopada w Warszawie. Został zrehabilitowany postanowieniem sądu.

Szczątki śp. Stefana Nowaczka zostały odnalezione podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej na terenie kwatery 45N Cmentarza Bródnowskiego w Warszawie.