Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/215004,W-Krakowie-pochowano-kpt-Stanislawa-Pazurkiewicza-zolnierza-AK-wieznia-czasow-st.html
26.02.2026, 18:43
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pogrzeb kpt. Stanisława Pazurkiewicza. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)

W Krakowie pochowano kpt. Stanisława Pazurkiewicza, żołnierza AK, więźnia czasów stalinowskich

5 marca 2025 r. na cmentarzu Rakowickim w Krakowie odbyły się uroczystości pogrzebowe, zmarłego 27 lutego, w wieku 97 lat, kpt. Stanisława Pazurkiewicza, żołnierza AK, prześladowanego przez reżim komunistyczny, w 2022 r. nagrodzonego przez IPN tytułem Świadek Historii.

Trumna z ciałem kpt. Pazurkiewicza została złożona do grobu rodzinnego. Uroczystości żałobne odbyły się z asystą wojskową. W imieniu krakowskiego oddziału IPN kwiaty na grobie złożyła zastępca dyrektora Cecylia Radoń.

Kpt. Stanisław Pazurkiewicz

Urodził się w 1928 r. w Krakowie. Był synem Adeli i Stanisława Pazurkiewiczów. W czasie II wojny światowej pracował od 14. roku życia jako sprzedawca i goniec w sklepie w Sukiennicach. Mając 16 lat wstąpił w szeregi Armii Krajowej. Po złożeniu przysięgi przyjął pseudonim „Maks”. Ukończył kurs podoficerski i otrzymał stopień kaprala. Kierował sekcją, która miała w szeregach żołnierzy starszych od niego.

Po wojnie uczył się na trzyletnich kursach maturalnych dla dorosłych. W 1948 r. zaczął studiować architekturę na Politechnice Krakowskiej. 18 października 1949 r., będąc na drugim roku studiów, włączył się w działalność organizacji młodzieżowej „Suwerenność – Honor – Praca”. Po aresztowaniu przez funkcjonariuszy UB został osadzony w więzieniu przy pl. Inwalidów, a potem przy ul. Montelupich.

Przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Krakowie został oskarżony o dążenie do obalenia ustroju komunistycznego oraz posiadanie broni. 23 grudnia 1949 r. skazano go na 10 lat więzienia. Wyrok odbywał w więzieniu w Tarnowie, a od 22 listopada 1951 r. w Rawiczu. Został zwolniony 27 grudnia 1954 r.

Był nadal inwigilowany przez UB/SB (sprawa kryptonim „Niepokorny”), nie pozwolono mu kontynuować studiów na Politechnice Krakowskiej. Uczył się w Technikum Budowlanym, a następnie podjął pracę jako asystent projektanta architekta, później jako projektant. Zespół, w którym pracował projektował m.in. os. na Prądniku Czerwonym w Krakowie.

W latach 1977-1988 przewoził na trasie Kraków – Nowy Sącz prasę drukowaną poza cenzurą, w tym bezdebitowe pisma wydawane przez NSZZ „Solidarność”. W tym okresie był w stałym kontakcie z przyjaciółmi z więzienia w Rawiczu – Bogumiłem Studzińskim ze Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, późniejszym działaczem Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela oraz Henrykiem Ferencem z Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowców.

W 1981 r. został zwolniony z pracy za działalność w „Solidarności” i współorganizację strajku w biurze. Po stanie wojennym, nie będąc już pracownikiem, razem z kolegami reaktywował „Solidarność” w swojej dawnej firmie. Od 1989 r. należał do Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej i Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego w Krakowie. Stopniowo został awansowany na kolejne stopnie oficerskie. W Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego pełnił m.in. funkcję wiceprezesa. Uczestniczył w zjazdach byłych więźniów w Rawiczu.

W ostatnich latach, ze względu na zły stan zdrowia, rzadko pokazywał się publicznie, natomiast we wcześniejszych był zaangażowany w działalność organizacji kombatanckich. Uczestniczył w spotkaniach z młodzieżą. Złożył relację dla Instytutu im. Pileckiego (w ramach projektu Świadkowie Epoki). Niezwykłym świadectwem wojennej działalności kpt. Pazurkiewicza są spisane własnoręcznie wspomnienia pt. „Dwa i pół roku mojego życia w latach od lipca 1942 do stycznia 1945 roku”.