Instytut Pamięci Narodowej

Zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski wraz z delegacją złożył kwiaty na grobie Jana Olszewskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach oraz przed pomnikiem byłego premiera, znajdującym się przy Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

* * *

 Jan Olszewski 1930–2019

Jan Olszewski urodził się 20 sierpnia 1930 r. w Warszawie w rodzinie związanej z polską tradycją niepodległościową (stryjeczny brat matki Stefan Okrzeja tworzył Organizację Bojową PPS – stracony z wyroku władz carskich na stokach Cytadeli w 1905 r., stał się symbolem walki o sprawę polską).

Jan Olszewski był harcerzem Szarych Szeregów. W Powstaniu Warszawskim miał pełnić funkcję łącznika, ale szybkie zakończenie walk na Pradze pozbawiło go możliwości czynnego udziału. Po wkroczeniu Sowietów do Polski przez rok uczestniczył w antykomunistycznej konspiracji. Po zakończonych studiach prawniczych, bronił w najgłośniejszych procesach politycznych lat 60., 70. i 80. Od samego początku był w pełni zaangażowany w kształtującą się opozycję niepodległościową. Został m.in. doradcą Krajowej Komisji Porozumiewawczej/Komisji Krajowej „Solidarności” NSZZ „Solidarność” i Regionu Mazowsze.

Występował jako oskarżyciel posiłkowy w procesie morderców ks. Jerzego Popiełuszki. Odmówił objęcia z ramienia tzw. strony społecznej stanowiska przewodniczącego „podstolika” do spraw reformy prawa i sądów przy „okrągłym stole”.

6 grudnia 1991 r. stanął na czele pierwszego niekomunistycznego rządu odrodzonej Polski. Jego rząd zrealizował uchwałę lustracyjną z 28 maja 1992 r. 4 czerwca 1992 r. został obalony przez obrońców „okrągłego stołu”. Jan Olszewski zmarł 7 lutego 2019 r.

Pozostanie w naszej pamięci jako niepokorny patriota i depozytariusz wartości pielęgnowanych w II Rzeczypospolitej.

Polecamy materiały Instytutu Pamięci Narodowej o Janie Olszewskim:

• Justyna Błażejowska,  Jan Olszewski 1930–2019
• Justyna Błażejowska,  Jan Olszewski, Warszawa 2021 [PDF do pobrania]
• Justyna Błażejowska, Ta historia wciąż trwa. Wspomnienia Jana Olszewskiego, Wydawnictwo Zysk i S-ka, IPN, Poznań 2019
• Jan Olszewski „Moje rodzinne historie, które opowiadam pierwszy raz w życiu właściwie…”
• Wystawa IPN „Spojrzeć ludziom prosto w oczy… W 90. rocznicę urodzin Jana Olszewskiego”
• IPNtv: Obrońca wartości – spotkanie wspomnieniowe o premierze Janie Olszewskim
• Radosław Poboży: „Wojna o pamięć”

Instytut Pamięci Narodowej upamiętnił Jana Olszewskiego poprzez sfinansowanie w 2019 roku nagrobka na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Natomiast w 2020 roku, jako integralną część pomnika nagrobnego, staraniem Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN została dodana rzeźba z podobizną Jana Olszewskiego.