Trzydziestoosobową grupę młodzieży z projektu PEACE LINE powitał zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski. O pracy, misji i zadaniach IPN, szczególnie w zakresie zachowania pamięci o ofiarach zbrodni popełnionych przez Niemców i Sowietów w minionych stuleciu, opowiedziała dyrektor Biura Współpracy Międzynarodowej IPN Agnieszka Jędrzak.
Kolejnym punktem spotkania był referat dr. Pawła Kosińskiego z Biura Badań Historycznych IPN na temat niemieckich i sowieckich zbrodni wojennych. Dr Kosiński zaprezentował w zarysie dzieje Polski i Polaków, poddanych w XX wieku działaniom dwóch totalitaryzmów, zarówno sowieckiego, jak i niemieckiego oraz omówił kwestię prawnych rozliczeń sprawców zbrodni.
Punktem kulminacyjnym wizyty były rozmowy ze świadkami historii, którzy działali w podziemnych strukturach opozycyjnych w PRL. W słowie wstępnym Artur Kłus z Biura Edukacji Narodowej IPN przybliżył sylwetki opozycjonistów.
Część uczestników spotkania rozmawiała z Teresą Bochwic, działaczką opozycji antykomunistycznej i dziennikarką. Publicystka opowiedziała historię swojej rodziny w kontekście historii Polski, rodziców walczących w Powstaniu Warszawskim, a następnie przedstawiła wybrane koleje swoich losów, nawiązując m.in. do Marca 1968 r., powstania KOR w 1976 r., narodzin Solidarności w 1980 r., czy działalności w podziemiu po wprowadzeniu stanu wojennego.
W drugiej sali odbyło się spotkanie z Markiem Głowackim, absolwentem Politechniki Warszawskiej, opozycjonistą, działaczem Grup Oporu „Solidarni”, podczas studiów represjonowanym i więzionym przez władze PRL. Marek Głowacki opowiedział m.in. o realiach czasu władzy komunistycznej w Polsce w latach 80-tych. Przedstawił jak kształtowała się wówczas jego droga życiowa, jak stopniowo dojrzewała jego świadomość społeczna i polityczna. Opisał formy działania Grup Oporu oraz restrykcje i prześladowania jakim komunistyczna władza poddawała ich członków. Podał statystykę internowanych, więzionych, zaginionych w tzw. niewyjaśnionych okolicznościach. Szczególne zainteresowanie wzbudziły opisy przykładowych akcji dywersyjnych Grup Oporu – umieszczanie radia na budynku sąsiadującym z więzieniem przy ul. Rakowieckiej w celu emitowania audycji dla więźniów czy techniki wykonywania ulicznych akcji ulotkowych.
Po rozmowach ze świadkami historii obie grupy ponownie połączyły się i odbyły się dyskusje podsumowujące wrażenia i nowo uzyskaną wiedzę uczestników.
Projekt PEACE LINE
W ramach projektu PEACE LINE młodzi ludzie w wieku od 18 do 26 lat podróżują różnymi szlakami przez Europę. Odwiedzają muzea, cmentarze wojenne i inne miejsca pamięci i upamiętnienia dwóch wojen światowych oraz podziału i zjednoczenia Europy.
Uczestnicy nie tylko poznają europejską historię XX wieku, ale także aktywnie angażują się w temat kultury pamięci w międzynarodowej grupie. Omawiają różne perspektywy wydarzeń historycznych, zarówno z osobistego, jak i narodowego punktu widzenia. Celem jest opracowanie nowej formy pamięci, która obejmuje różne narracje narodowe. Dzięki temu projektowi Volksbund chce wnieść wkład w europejskie porozumienie i być przykładem działań na rzecz pokoju.
Świadkowie historii
- Teresa Bochwic
Urodzona 11 września 1947 r. w Warszawie, działaczka opozycji antykomunistycznej, dziennikarka, publicystka, czynny świadek wydarzeń marcowych w 1968 r. Absolwentka filozofii na Uniwersytecie Warszawskim, doktorantka w zakresie pedagogiki w Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie (2007).
Uczestniczyła w wydarzeniach Marca 1968 r. na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 1976-1982 pracowała jako asystentka w Zakładzie Filozofii INES Politechniki Warszawskiej. W latach 70. kolportowała „Biuletyn Informacyjny” KOR oraz wydawnictwa ROPCiO, a także pisma „Gospodarz”, „Głos” i książki wydawnictwa NOWA.
Członek ruchu oświatowego w „Solidarności” (1980–1981). Założycielka i redaktor naczelna miesięcznika dla nauczycieli „Rozmowy”. W 1981 r. współpracownik „Tygodnika Solidarność” i „AS”. Uczestniczyła w pracach Solidarności Oświatowej i negocjacjach z Ministerstwem Oświaty i Wychowania. W stanie wojennym (1982–1989) należała do organizacji podziemnej oświaty – Komitetu Oporu Społecznego KOS i do OKNO (Oświata – Kultura – Nauka). W latach 1982–1989 współpracowała m.in. z redakcją pisma „KOS”, „Kartą”, Archiwum Wschodnim „Karty”, Radiem Wolna Europa w Monachium i paryską „Kulturą”. W latach 1983–1986 reportażystka Tygodnika Katolików „Zorza”, w latach 1986–1991 sekretarz redakcji „Nowin Psychologicznych” przy Polskim Towarzystwie Psychologicznym. W kampanii wyborczej w 1989 r. reporterka Radia Solidarni w Polskim Radiu. Dziennikarka i zastępca redaktora naczelnego „Tygodnika Solidarność” i dziennika „Nowy Świat”. Pracowała w Kancelarii Prezydenta Lecha Wałęsy i Kancelarii Premiera Jerzego Buzka.
Autorka publikacji książkowych, m.in. Walka „Solidarności” o społeczny kształt oświaty w Polsce (pod ps. Wit Mader, Wyd. Społeczne KOS, Warszawa 1986), Narodziny i działalność „Solidarności” Oświaty i Wychowania 1980–1989 (2000).
Odznaczona Odznaką Zasłużonego Działacza Kultury (2000), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2006), Krzyżem Wolności i Solidarności (2016).
Więcej o Teresie Bochwic na portalu opowiedziane.ipn.gov.pl
- Marek Głowacki
Urodził się 30 czerwca 1961 r. w Brzezinach k. Łodzi, gdzie uczęszczał w latach 1977–1980 do Liceum Ogólnokształcącego. Po maturze zdał egzaminy na Politechnikę Warszawską, na Wydział Inżynierii Lądowej, który ukończył w 1987 r. Podczas studiów w latach 1980–1981 aktywnie uczestniczył w wielu spotkaniach, wykładach i innych wydarzeniach życia studenckiego, które dzięki „karnawałowi Solidarności” odsłaniały istotę systemu komunistycznego i umożliwiały poznanie prawdy o historii Polski.
Od 13 grudnia 1981 r. był zaangażowany w różne działania antykomunistyczne. W latach 1982–1987 należał do Grup Oporu „Solidarni” w zespole tzw. Waldeczków. Uczestniczył w druku i kolportażu podziemnej prasy, akcjach ulotkowych, akcjach głośnikowych i działaniach podziemnego Niezależnego Zrzeszenia Studentów. W latach 1983–1987 współorganizował bibliotekę wydawnictw niezależnych i podziemnych w Domu Akademickim „Babilon”. Był też współorganizatorem wydawnictwa BIS i jednego z punktów drukarskich pisma „Komitet Oporu Społecznego”. Przemycał z Francji i Niemiec wydawnictwa emigracyjne i materiały drukarskie dla podziemnych wydawnictw.
Od 1991 r. pracował w firmach budowlanych i handlowych. W latach 1998–2000 działał w Ruchu Społecznym Akcja Wyborcza Solidarność. W latach 2000–2007 pełnił funkcję wiceprezesa Klubu Ekologicznego w Wyszkowie, a w latach 2003–2010 prezesa Stowarzyszenia na Rzecz Utworzenia Muzeum 1920 roku. W latach 2006–2010 był radnym Wyszkowa z listy PiS, do 2008 r. przewodniczył też Radzie Miejskiej. Od 2008 r. uczestniczy w dokumentowaniu działalności Grup Oporu „Solidarni”, prowadzi stronę internetową grupyoporu.pl. Za działalność w latach 1981–1989 został odznaczony w 2009 r. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski , a w 2016 r. Krzyżem Wolności i Solidarności.