Konferencję, która odbyła się w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL otworzył zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski.
Jeden z okręgów Narodowego Zjednoczenia Wojskowego już po roku 1945 przyjął kryptonim Semper Fidelis – Zawsze Wierni. I takimi żołnierzami byli przedstawiciele podziemia narodowego – zawsze wierni wolnej i niepodległej Polsce. Pamięć o tym musi trwać – powiedział.
Debata podzielona była na dwa panele: pierwszy – Podziemie narodowe w czasie wojny i pierwszych latach powojennych z udziałem prof. dr. hab. Jana Żaryna, dr. hab. Krzysztofa Kaczmarskiego oraz dr. Rafała Sierchuły, drugi zaś dotyczący Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych z udziałem dr. Sebastiana Bojemskiego oraz Michała Gruszczyńskiego. Obie rozmowy poprowadził redaktor Rafał Dudkiewicz.
W sesji udział wzięli m.in.: prezes IPN dr Karol Nawrocki, dyrektor Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL Adrianna Garnik oraz marszałek Sejmu Krzysztof Bosak.
Nagranie debaty będzie dostępne na kanale IPNtv w późniejszym terminie.
***
Brygada Świętokrzyska NSZ była jedną z największych formacji partyzanckich działających na ziemiach polskich. Jej żołnierze walczyli równocześnie z okupantem niemieckim i z podziemiem komunistycznym, odrzucającym legalne polskie władze na wychodźstwie i stanowiącym awangardę nowej, sowieckiej okupacji. Dzięki szczęśliwemu zbiegowi okoliczności i umiejętnej dyplomacji dowódców całej jednostce udało się przedostać na Zachód, unikając rozbicia i ze strony Wehrmachtu czy Waffen SS, i Armii Czerwonej. Była także jedynym oddziałem polskiego podziemia niepodległościowego, który nawiązał kontakt taktyczny z wojskami zachodnich aliantów, wszedł w ich skład i współdziałał taktycznie w walce z Niemcami w ostatnich dniach II wojny światowej.
Polecamy:
- Brygada Świętokrzyska NSZ
- Anna Zechenter, „Jak Brygada Świętokrzyska NSZ ocaliła więźniarki niemieckiego obozu w Holiszowie”
- Artur Cieślik, „Brygada Świętokrzyska w KL Holleischen”
- Historia dla Ciebie odc. 46 – Brygada Świętokrzyska Narodowych Sił Zbrojnych
- Narodowe Siły Zbrojne 1942-1948
- Polskie Oddziały Wartownicze przy armii amerykańskiej w latach 1945–1989, red. Monika Mazanek-Wilczyńska, Paweł Skubisz, Henryk Walczak; Szczecin 2016
- Wyklęci Niezłomni 1944-1963, Tomasz Łabuszewski, Piotr Niwiński, Piotr Szubarczyk; Warszawa 2017 (materiały edukacyjne)