Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/203888,Tablica-Ignacego-Moscickiego-w-Jaroszowcu.html
27.02.2026, 00:34

Tablica Ignacego Mościckiego w Jaroszowcu

24 lipca 2024 r. na terenie szpitala w Jaroszowcu (pow. olkuski) odbyły się obchody 95. rocznicy poświęcenia kamienia węgielnego pod budowę tego ośrodka medycznego. W historycznej ceremonii sprzed 95 lat uczestniczył prezydent Ignacy Mościcki.

24.07.2024

Oddział IPN w Krakowie ufundował tablicę upamiętniającą prezydenta Mościckiego, którą odsłonili m.in. dyrektor Małopolskiego Szpitala Chorób Płuc i Rehabilitacji im. Edmunda Wojtyły w Jaroszowcu Krzysztof Grzesik i dyrektor krakowskiego oddziału Instytutu dr hab. Filip Musiał. Wśród licznych gości był m.in. główny inspektor sanitarny dr Paweł Grzesiowski.

W swoim wystąpieniu dr Musiał zwrócił uwagę na olbrzymi dorobek naukowy Ignacego Mościckiego. Był on przede wszystkim wynalazcą, posiadaczem ponad 40 patentów, budowniczym polskiego przemysłu. Działalność polityczna to tylko jedna z wielu dziedzin aktywności Mościckiego.

Ignacy Mościcki

Urodził się 1 grudnia 1867 r. w Mierzanowie (pow. ciechanowski). Pochodził z rodziny ziemiańskiej o tradycjach niepodległościowych. Jego dziadek walczył w powstaniu listopadowym, a ojciec był weteranem powstania styczniowego. Ignacy Mościcki ukończył szkołę realną w Warszawie. Następnie podjął studia chemiczne na politechnice w Rydze.

Zaangażował się w konspiracyjną działalność środowisk niepodległościowych, związanych z Józefem Piłsudskim. Na przełomie XIX i XX wieku rozwijał swoją karierę naukową na emigracji, głównie w Szwajcarii. Pracował nad rozwiązaniami w dziedzinie chemii, modernizującymi przemysł. W 1912 r. został pracownikiem Politechniki Lwowskiej.

W czasie I wojny światowej pracował na uczelni, a także wspierał Polską Organizację Wojskową i działał w Lidze Niezawisłości Polski. Po wojnie kontynuował pracę naukową. Opatentował wiele wynalazków, które były wdrażane dla unowocześnienia przemysłu odrodzonej Polski.

W 1922 r. Mościcki został dyrektorem fabryki w Chorzowie. Dzięki umiejętnemu zarządzaniu kombinat w krótkim czasie uniezależnił kraj pod względem dostępu do azotu. W 1925 r. rozpoczął pracę na Politechnice Warszawskiej.

Po przewrocie majowym dokonanym w 1926 r. przez Józefa Piłsudskiego i jego zwolenników, Mościcki został wybrany przez Zgromadzenie Narodowe na Prezydenta RP. Zainicjował budowę kombinatu chemicznego pod Tarnowem, w miejscu które nazwano Mościcami. W 1933 r. został wybrany na druga kadencję prezydencką, a dwa lata później w kwietniu podpisał konstytucję, która gwarantowała wiodącą rolę prezydenta w kształtowaniu polityki państwa.

Po śmierci Piłsudskiego stał na czele tzw. grupy zamkowej, skupiającej wpływowe osoby zorientowane na technologiczny rozwój kraju i jego potencjału gospodarczego w oparciu o interwencjonizm państwowy.

Po ataku na Polskę Niemiec, Słowacji i Związku Sowieckiego we wrześniu 1939 r. Mościcki ewakuował się do Rumunii. 30 września 1939 r. przekazał urząd Prezydenta RP Władysławowi Raczkiewiczowi. Ostatnie lata życia spędziłw Szwajcarii. Zmarł 2 października 1946 r. w Versoix niedaleko Genewy. W 1993 r. szczątki Ignacego Mościckiego złożono w krypcie bazyliki archikatedralnej św. Jana w Warszawie.