Instytut Pamięci Narodowej

Uroczystości rozpoczęła msza święta w intencji zmarłych działaczy Federacji Młodzieży Walczącej, pod przewodnictwem ks. Michała Sołomieniuka. Następnie pod Ścianą Śmierci Więzienia przy ul. Rakowieckiej 37 złożono kwiaty – oddano tym samym hołd zamordowanym podczas walki o wolną Polskę Bohaterom.

Wydarzeniom towarzyszyło wręczenie przez prezesa Federacji Młodzieży Walczącej krzyży oraz statuetek FMW – jedną z nich otrzymał dr hab. Karol Polejowski.

Podczas uroczystego otwarcia wystawy z okazji 40. rocznicy powstania FMW, dr hab. Karol Polejowski powiedział:

– 23 grudnia 1981 roku prezydent Stanów Zjednoczony, Ronald Reagan, w swoim przemówieniu do narodu amerykańskiego sporą część tego przemówienia poświęcił wydarzeniom w Polsce. (...) Jedno ze zdań szczególnie utkwiło mi w pamięci – Polska ma najwspanialsze na świecie tradycje i niezgody na zniewolenie. A czymże była Federacja Młodzieży Walczącej, jak nie właśnie manifestacją tej niezgody na zniewolenie, a więc umiłowania wolności i zdecydowania się na walkę z systemem komunistycznym.

Zastępca prezesa IPN zwrócił uwagę na to, że każde pokolenie młodych Polaków stawało przed trudną decyzją, dotyczącą walki o ojczyznę. Wiele osób, tak jak członkowie Federacji Młodzieży Walczącej, decydowało się walczyć o wolną Polskę.

– W imieniu prezesa Instytutu Pamięci Narodowej chciałbym Państwu za tą naszą walkę, za wkład w odzyskanie niepodległości przez Rzeczpospolitą bardzo serdecznie podziękować. Zadaniem Instytutu Pamięci Narodowej jest dbanie o prawdę historyczną i o pamięć. My robimy to wszystko dla Państwa, aby Was uhonorować i uczcić Wasz wkład w odbudowę wolnej Polski.

– Jeżeli dzisiaj zastanawiamy się, proszę Państwa, jakie wartości przekazać ludziom młodym, odpowiedź jest tak naprawdę bardzo prosta. Te same wartości, które Państwa pchnęły do działalności niepodległościowej. Umiłowanie wolności, miłość do Polski, niezgoda na kłamstwo i przemoc. To są wartości ponadczasowe, a nad tym wszystkim miłość do Boga, bo przecież Bóg, Honor i Ojczyzna to są trzy fundamenty naszej wspólnej tożsamości

 – zaapelował na koniec dr hab. Karol Polejowski.

W ramach obchodów, na dziedzińcu więzienia przy ul. Rakowieckiej 37 odbył się także panel dyskusyjny „Jedna Ojczyzna, Dwa Plemiona”, z udziałem dr. hab. Sławomira Cenckiewicza oraz senatora RP Krzysztofa Kwiatkowskiego. 

W uroczystościach uczestniczyli m.in. dyrektor Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL Adrianna Garnik, kustosz wystawy z okazji 40. rocznicy powstania FMW Jacek Górski oraz przedstawiciele Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Uczestnicy uroczystości będą mogli także wziąć udział w wycieczce śladami FMW, zwiedzaniu muzeum bł. ks. Jerzego Popiełuszki i koncercie zespołu Kwartet Pro Forma, który wykona utwory m.in. Przemysława Gintrowskiego i Jacka Kaczmarskiego.

***

Federacja Młodzieży Walczącej – ogólnopolska organizacja opozycyjna będąca kontynuacją rozbitej w 1981 r. przez aparat bezpieczeństwa PRL Federacji Młodzieży Szkolnej – powstała w 1984 r. W drugiej połowie lat osiemdziesiątych FMW rzuciła hasło bezkompromisowej walki z chylącym się ku upadkowi ówczesnym systemem władzy. Struktury Federacji rozwijały się prężnie w niemal wszystkich regionach kraju, co było wyjątkiem na tle postępującego słabnięcia „dorosłego” podziemia politycznego i braku zainteresowania większości społeczeństwa działalnością konspiracyjną. FMW wraz z innymi ugrupowaniami młodzieżowymi opozycji politycznej odegrała szczególnie ważną rolę w okresie przełomu politycznego lat 1988 i 1989, przypominając rangę ideowego dziedzictwa „Solidarności” i ułatwiając tej ostatniej powrót na scenę polityczną. W tym czasie jednak większość struktur FMW odrzuciła kompromis z rządzącymi komunistami, wchodząc w ostry konflikt z kierownictwem „Solidarności”, przez co znalazła się na marginesie sceny politycznej III RP.

• Federacja Młodzieży Walczącej 1984–1990, red. Marek Wierzbicki, Warszawa 2015