Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/202120,Upamietnilismy-zasluzonych-Wielkopolan.html
26.02.2026, 21:48
Upamiętniliśmy majora Zenona Wechmanna oraz generała Stanisława Taczaka – Poznań, 3 czerwca 2024. Fot. Mikołaj Bujak (IPN)

Upamiętniliśmy zasłużonych Wielkopolan

– Instytut Pamięci Narodowej w imieniu Państwa Polskiego dba nie tylko o pamięć o polskich bohaterach narodowych, ale także o ich groby – zaznaczył prezes IPN dr Karol Nawrocki podczas upamiętnienia majora Zenona Wechmanna na Cmentarzu Komunalnym nr 2 w Poznaniu. Następnie kwiaty złożono na Cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan na Wzgórzu św. Wojciecha w Poznaniu na grobie Stanisława Taczaka.

03.06.2024

Zenonowi Wechmannowi oraz Stanisławowi Taczakowi hołd oddali prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Karol Nawrocki oraz sekretarz stanu w KPRP Wojciech Kolarski.

– Pan Zenon Wechmann niósł w sobie doświadczenie życia w systemie komunistycznym, był więźniem komunistycznych obozów. Miał tę odwagę i gotowość, żeby walczyć o wolność – był przecież członkiem konspiracji antykomunistycznej. (...) Dla nas był on rzeczywistym świadkiem historii, Kustoszem Narodowej Pamięci i dzięki takim osobom misja IPN jest łatwiejsza, bowiem świadczą te osoby o tym, co nam udaje się ustalić w badaniach, w działaniach edukacyjnych, więc z całą pewnością jest to strata dla środowiska Wielkopolskiego i dla IPN

– podkreślił dr Karol Nawrocki.

 

***

Zenon Wechmann – urodził się 25 października 1927 r. Lata II wojny światowej spędził w Poznaniu, pracował m.in. w Zakładach Centra. Brał udział w walkach o Poznań zimą 1945 r. Odbył służbę wojskową w Podoficerskiej Szkole Łączności w Zegrzu i w MON w Warszawie (1948–1952), zaangażował się w ruch harcerski. W latach 1950–1952 był członkiem konspiracyjnej organizacji powstałej z kręgu „Zastępu Wilków” V hufca ZHP w Poznaniu. Za swoją działalność został aresztowany 9 września 1952 r. Na mocy wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Poznaniu z 23 stycznia 1953 r. został skazany na karę 7 lat więzienia oraz 3 lat utraty praw publicznych. Odsiadywał wyrok m.in. w Rawiczu, Potulicach i w obozie pracy w Piechcinie. Został zwolniony warunkowo z odbycia reszty kary więzienia z dniem 8 lutego 1955 r. Uczestniczył w powstaniu Poznańskiego Czerwca 1956 r. Od 1980 r. był członkiem Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” przy Spółdzielni „Labormed Polamed” w Poznaniu. Działał w niej aktywnie do czasu pójścia na emeryturę. W 1981 r. był w redakcji niezależnego pisma „Harcerska Kuźnia”. W stanie wojennym po 13 grudnia 1981 r. działał w strukturach konspiracyjnych na rzecz internowanych oraz ich rodzin, kolportował wydawnictwa niezależne, uczestniczył w manifestacjach. Działał w Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego w Poznaniu. Był przewodniczącym Wojewódzkiej Rady Kombatanckiej.

W 2016 r. Zenon Wechmann na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej został odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności – odznaczeniem państwowym przyznawanym za zasługi w działalności na rzecz niepodległości i suwerenności Polski oraz respektowania praw człowieka w PRL przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W 2021 r. otrzymał Nagrodę Honorową Prezesa IPN „Świadek Historii”, a w 2023 r. złoty medal „Reipublicae Memoriae Meritum” przyznawany za wybitne zasługi w działalności publicznej i społecznej dla upamiętniania historii Narodu Polskiego w latach 1917–1990 oraz wspierania IPN w działalności edukacyjnej, naukowej i wydawniczej. 11 listopada 2023 r. z okazji Narodowego Święta Niepodległości Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda podczas uroczystości zorganizowanej w Belwederze odnzaczył mjr. Zenona Wechmanna Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi w pielęgnowaniu pamięci o najnowszej historii Polski, za działalność na rzecz środowisk kombatanckich.