„Rytmy Pamięci" to projekt edukacyjny, który poprzez wykorzystanie muzyki hiphopowej przybliża młodzieży historię Polski. Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku i Podlaska Wojewódzka Komenda Ochotniczych Hufców Pracy kierują swój projekt do młodego odbiorcy, który nie tylko kocha muzykę, ale również chce w artystyczny sposób przekazać ważne treści historyczne. Każda edycja ma swój temat przewodni. Pierwsza oscylowała wokół Zbrodni Katyńskiej, druga poświęcona jest historii Armii Krajowej w kontekście 80. rocznicy przemianowania Związku Walki Zbrojnej na Armię Krajową.
W II edycji projektu wzięła udział młodzież z Ochotniczych Hufców Pracy w Augustowie, Białymstoku i Zambrowie: Agata Lisowska, Tristan Rusiłowski, Agata Kowalska, Gabriela Krawiel, Gabriela Prześniak, Jacek Skrzypko, Karol Wnorowski, Mateusz Niczewski, Eryk Rebiszewski.
Podczas gali finałowej, która odbyła się w Studiu Rembrandt w Polskim Radiu Białystok, uczestnicy zaprezentowali swoje utwory na żywo i wyświetlili stworzone do nich teledyski: „Tropem żółwia” i „Blask”.
Prezes IPN dr Karol Nawrocki, zwracając się do młodzieży uczestniczącej w projekcie, powiedział:
– Myślę sobie, stojąc tutaj na scenie, że dzisiaj co najmniej dwie rzeczy są pewne: jedna – Armia Krajowa była fenomenem w skali całego świata (...) a sam jej fenomen polegał na tym, że była częścią Polskiego Państwa Podziemnego. Była Polską Walczącą, ale w tym Polskim Państwie Podziemnym była też Polska karząca – podziemny wymiar sprawiedliwości i Polska kształcąca – podziemna oświata oraz Polska administrująca. Otóż w obliczu sześciu lat przerażającej okupacji powstało Podziemne Państwo Polskie, które dawało Polakom nadzieję na wolną, niepodległą Rzeczpospolitą. Toteż bardzo się cieszę, że Armia Krajowa stała się kanwą tej muzycznej, wspaniałej opowieści.
Prezes IPN zwrócił uwagę, że Instytut Pamięci Narodowej jest kopalnią wiedzy na temat historii najnowszej, którą można wykorzystać również w twórczości artystycznej.
– I druga pewna rzecz – kontynuował dr Nawrocki – że ja dla Państwa nie zarapuję. Bo po prostu nie potrafię i myślę, że niewielu pracowników Instytutu Pamięci Narodowej potrafiłoby zarapować, ale z całą pewnością bez pracy archiwistów Instytutu Pamięci Narodowej, naukowców, autorów książek i naszej instytucji nie udałoby się odkryć wielu prawdziwych, czasami strasznych, często tak pięknych historii o Polsce i Polakach w XX wieku.
►TRANSMISJA GALI
►OBEJRZYJ TELEDYSKI
- „Blask”
- „Tropem żółwia”
►O II edycji projektu
Pierwszym etapem projektu było wprowadzenie młodzieży w tematykę związaną z historią Armii Krajowej, opis jej struktur, metod walki z okupantem. Warsztaty historyczne poprowadział pracownik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Białymstoku Radosław Wnorowski.
Następnie od maja do czerwca młodzież co tydzień spotykała się na warsztatach językowo-rapowych prowadzonych przez białostockiego rapera i jednocześnie nauczyciela języka polskiego Piotra Maksima. Spotkania dostarczyły młodzieży odpowiednich narzędzi i umiejętności do tworzenia tekstu z gatunku hip-hop/rap. W tegorocznej edycji warsztaty zostały wzbogacone o spotkania ze specjalistami, m.in. producentem muzycznym Bartoszem Korzeniewskim ps. Kozyr, który opowiedział nie tylko o swojej pracy, pokazał również w jaki sposób stworzyć podkład muzyczny, aby potem móc go wykorzystać do dalszych nagrań singli. Wspomniany producent jest również autorem muzyki do utworów z I i II edycji projektu. Do współpracy zaprosiliśmy również Dominika Siergiejko znanego także jako DJ Shum. Podczas spotkania zaznajomił młodzież w wykorzystywanym w pracy DJ’a sprzętem. Uczestnicy warsztatów poznali także podstawy skreczowania.
Zakończeniem części muzycznej warsztatów był wyjazd do miejsc pamięci związanych z działalnością Armii Krajowej w Warszawie. Lekcja „żywej” historii zainspirowała uczestników do napisania tekstów, na bazie których powstały dwa single. Jeden został oparty na skojarzeniach związanych z żołnierzami Armii Krajowej i ich działalnością. Drugi natomiast odnosi się do Żółwia – znaku konspiracyjnego używanego przez Polaków aby wyrazić swój opór wobec okupanta. Single nagrano w studiu muzycznym 323 w Turczynie pod czujnym uchem i okiem Pawła Czaczkowskiego i Piotra Maxima.
Następny i ostatni etap projektu dotyczył nagrania teledysków do powstałych utworów. Zdjęcia do klipów odbyły się w Warszawie i Augustowie. W teledyskach można zobaczyć m.in. ujęcia z Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL w Warszawie oraz w Państwowej Szkole Muzycznej I stopnia im. Emila Młynarskiego w Augustowie. Za realizację teledysków odpowiadały dwie ekipy: GrZ Videos oraz Green Cactus Media.
►Finał I edycji projektu „Rytmy pamięci” – Białystok, 20 września 2021