Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/14,Rajd-dla-mlodziezy-Sladami-zolnierzy-V-Brygady-Wilenskiej-AK-mjr-Zygmunta-Szendz.html
02.03.2026, 23:20

Rajd dla młodzieży „Śladami żołnierzy V Brygady Wileńskiej AK mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki” - Białystok, 27 września 2006 r.

03.10.2006

W dniu 27 września 2006 r. zokazji Dnia Polskiego Państwa Podziemnego Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznejwspólnie z wójtem Gminy Brańsk zorganizowało rajd dla młodzieży „Śladamiżołnierzy V Brygady Wileńskiej AK mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”.Uczestnicy rajdu przebyli trasę Brańsk – Kalnica – Kiersnowo – Oleksin – Klichy– Kalnica – Brańsk. W rajdzie uczestniczyło 28 uczniów klas I i III ZespołuSzkół im. Armii Krajowej w Brańsku oraz 33 uczniów III klasy Gimnazjum wOleksinie wraz z nauczycielami. Uczestnikami byli również kombatanci – żołnierzei współpracownicy V Brygady Wileńskiej – ks. mjr Roman Wodyński, Tadeusz iMarian Kiersnowscy, Jan Kondrat oraz kpt. Henryk Bańkowski prezes ŚwiatowegoZwiązku Żołnierzy AK Obwód Bielsk Podlaski i Krzysztof Jaworowski wójt GminyBrańsk. Rajd rozpoczął się w Gminnym Ośrodku Kultury w Kalnicy gdzie uczestnicyzapoznali się z jego programem. Następnie pracownik OBEP Piotr Łapiński wygłosiłkrótki wykład wprowadzający na temat podziemia niepodległościowego naBiałostocczyźnie w latach 1939–1947. Z powstaniem, szlakiem bojowym, strukturąorganizacyjną i życiem codziennym żołnierzy V Brygady Wileńskiej AK zapoznaliuczestników rajdu uczniowie III klasy Zespołu Szkół w Brańsku prezentując 6kilkominutowych referatów. Informacje prezentowane przez uczniów uzupełnili –Piotr Łapiński i ks. prałat mjr Roman Wodyński. Przed wyruszeniem w dalszą trasęuczniowie – uczestnicy rajdu otrzymali „karty pracy” zawierające 11 zadań, któremieli wykonać podczas rajdu. Następnie wszyscy uczestnicy przejechali do wsiKiersnowo, gdzie zimą z 1944 r. na 1945 ukrywali się „na melinach” żołnierze „Łupaszki”.Swoimi wspomnieniami podzielili się z młodzieżą Marian Kiersnowski i jego synTadeusz, w ich domu przez kilka miesięcy mieszkał mjr Zygmunt Szendzielarz. Poczym pod pomnikiem poświęconym żołnierzom V Brygady, ufundowanym przez Mariana iTadeusza Kiersnowskich, odbył się uroczysty „apel poległych”, uczestnicy rajduzłożyli kwiaty i pod przewodnictwem ks. Wodyńskiego odmówili modlitwę AniołPański. Kolejną miejscowością na trasie rajdu była wieś Oleksin, gdzie wkwietniu i maju 1945 r. odbyła się dwukrotnie koncentracja szwadronów V Brygady.Swymi wspomnieniami podzielił się z młodzieżą Jan Kondrat, w któregogospodarstwie stacjonowali żołnierze Brygady. Z kolei uczestnicy rajdu udali siędo miejscowości Klichy, gdzie na miejscowym cmentarzu znajduje się grób 23żołnierzy NOW, NZW i AK poległych w bitwie stoczonej nocą z 16 na 17 maja 1945r. w Bodakach z grupą operacyjną NKWD i PUBP z Bielska Podlaskiego. Młodzieżzłożyła kwiaty na mogile żołnierzy i zapaliła znicze, a także pod przewodnictwemks. Wodyńskiego modliła się w ich intencji. Rajd zakończył się w Gminnym OśrodkuKultury w Kalnicy, gdzie wójt Gminy Bańsk przygotował dla jego uczestnikówpoczęstunek. Podczas podsumowania rajdu uczniowie prezentowali swoje wypełnione„karty pracy”. Wyniki pracy uczniów i przebieg rajdu podsumowali nauczycielehistorii Zespołu Szkół w Brańsku oraz pracownicy OBEP.

Fotografie:

Fot. 1. Kalnica, rozpoczęcie rajdu, młodzież z liceum w Brańsku

Fot. 2. Kalnica, wstęp wygłasza Andrzej Muczyński, od lewej stoją kolejno: PiotrŁapiński, ks. dziekan Roman Wodyński, kpt. Henryk Bańkowski – prezes ŚZŻAK ObwódBielsk Podlaski, Zbigniew Romaniuk – nauczyciel historii, Krzysztof Jaworowski –wójt gminy Brańsk

Fot. 3. Kiersnowo, apel poległych przy pomniku Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”,sztandar liceum w Brańsku, kpt. H. Bańkowski, oparty o płot – Marian Kiersnowski,u którego przebywał „Łupaszko”

Fot. 4. Oleksin, miejsce koncentracji oddziałów V Brygady Wileńskiej AK,spotkanie z Janem Kondratem

Fot. 5. Klichy, złożenie kwiatów pod pomnikiem poległych żołnierzy ArmiiKrajowej i Narodowych Sił Zbrojnych

Fot. 5. Kalnica, Marian Kiersnowski i ks. Roman Wodyński

Fot. 6. Kalnica, śpiewanie piosenek partyzanckich, od lewej: Wojciech Ostrowski– nauczyciel historii liceum w Brańsku, ks. Roman Wodyński, Marian Kiersnowski,Tadeusz Kiersnowski