Nawigacja

Aktualności

Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką – 24 marca 2018

24 marca po raz pierwszy obchodzimy nowe święto państwowe – Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Tego dnia minęły dokładnie 74 lata od zamordowania przez Niemców bohaterskiej rodziny Ulmów z Podkarpacia oraz ukrywanych przez nich Żydów

  • plakat
  • Rodzina Wiktorii i Józefa Ulmów z Markowej
    Rodzina Wiktorii i Józefa Ulmów z Markowej
  • 21 marca 2018 w Białymstoku IPN zaprezentował wystawę o rodzinie Ulmów „Samarytanie z Markowej”.Fot. IPN Białystok
    21 marca 2018 w Białymstoku IPN zaprezentował wystawę o rodzinie Ulmów „Samarytanie z Markowej”. Fot. IPN Białystok
  • 23 marca 2018 w Białymstoku i w Olsztynie IPN zorganizował projekcje filmów: „Życie za życie” oraz „Stella”. Fot. IPN
    23 marca 2018 w Białymstoku i w Olsztynie IPN zorganizował projekcje filmów: „Życie za życie” oraz „Stella”. Fot. IPN
  • 3 marca 2018 w Urzędzie Pocztowym w Gdańsku 50 otwarto wystawę IPN „Akcja »Żegota« Polski Podziemnej”. Fot. IPN
    3 marca 2018 w Urzędzie Pocztowym w Gdańsku 50 otwarto wystawę IPN „Akcja »Żegota« Polski Podziemnej”. Fot. IPN
  • Wystawę można oglądać także przed siedzibą gdańskiego IPN. Fot. IPN
    Wystawę można oglądać także przed siedzibą gdańskiego IPN. Fot. IPN
  • Pokaz filmów „Życie za życie” oraz „Stella” – Gdańsk, 23 marca 2018. Fot. IPN
    Pokaz filmów „Życie za życie” oraz „Stella” – Gdańsk, 23 marca 2018. Fot. IPN
  • 23 marca 2018 roku w Multikinie w Bydgoszczy odbyły się przeznaczone dla młodzieży oraz wszystkich chętnych pokazy filmów dokumentalnych: „Życie za życie” oraz „Stella”.
    23 marca 2018 roku w Multikinie w Bydgoszczy odbyły się przeznaczone dla młodzieży oraz wszystkich chętnych pokazy filmów dokumentalnych: „Życie za życie” oraz „Stella”.
  • Projekcja filmów dokumentalnych „Stella“ i „Życie za życie” w Multikinie w Katowice poprzedzona prelekcją Eweliny Małachowskiej – 23 marca 2018. Fot. IPN
    Projekcja filmów dokumentalnych „Stella“ i „Życie za życie” w Multikinie w Katowice poprzedzona prelekcją Eweliny Małachowskiej – 23 marca 2018. Fot. IPN
  • 23 marca 2018 w budynku Poczty Polskiej w Katowicach odbyło się otwarcie wystawy IPN „»Żegota« — Rada Pomocy Żydom”. Fot. IPN
    23 marca 2018 w budynku Poczty Polskiej w Katowicach odbyło się otwarcie wystawy IPN „»Żegota« — Rada Pomocy Żydom”. Fot. IPN
  • Wystawa „Życie przechowane. Mieszkańcy Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego z pomocą Żydom w czasie II wojny światowej” – Gliwice. Fot. Sławomir Kasper (IPN)
    Wystawa „Życie przechowane. Mieszkańcy Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego z pomocą Żydom w czasie II wojny światowej” – Gliwice. Fot. Sławomir Kasper (IPN)
  • 23 marca 2018 r. w gmachu Poczty Głównej w Krakowie otwarto wystawę IPN „»Żegota« — Rada Pomocy Żydom”. Fot. IPN
    23 marca 2018 r. w gmachu Poczty Głównej w Krakowie otwarto wystawę IPN „»Żegota« — Rada Pomocy Żydom”. Fot. IPN
  • Pokaz filmów „Stella” i „Życie za życie” w krakowskim Multikinie – 23 marca 2018. Fot. IPN
    Pokaz filmów „Stella” i „Życie za życie” w krakowskim Multikinie – 23 marca 2018. Fot. IPN
  • Spotkanie z Marianną Krasnodębską odznaczoną medalem „Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata” w Lublinie – 23 marca 2018
    Spotkanie z Marianną Krasnodębską odznaczoną medalem „Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata” w Lublinie – 23 marca 2018
  • Uroczystości przed Pomnikiem Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata Polaków Ratujących Żydów w latach niemieckiej okupacji w latach 1939-45, zlokalizowanym w łódzkim Parku Ocalałych – 23 marca 2018. Fot.Marzena Kumosińska (IPN)
    Uroczystości przed Pomnikiem Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata Polaków Ratujących Żydów w latach niemieckiej okupacji w latach 1939-45, zlokalizowanym w łódzkim Parku Ocalałych – 23 marca 2018. Fot.Marzena Kumosińska (IPN)
  • Wykład Marty Szczesiak-Ślusarek przed pokazem filmów w Poznaniu. Fot. Marta Sankiewicz (IPN)
    Wykład Marty Szczesiak-Ślusarek przed pokazem filmów w Poznaniu. Fot. Marta Sankiewicz (IPN)
  • 23 marca 2018 roku w gmachu Poczty Polskiej w Poznaniu zaprezentowano wystawę „»Żegota« — Rada Pomocy Żydom”. Fot. Marta Sankiewicz (IPN)
    23 marca 2018 roku w gmachu Poczty Polskiej w Poznaniu zaprezentowano wystawę „»Żegota« — Rada Pomocy Żydom”. Fot. Marta Sankiewicz (IPN)

Dzień ten ustanowiono – jak zapisano w treści ustawy – „w hołdzie Obywatelom Polskim – bohaterom, którzy w akcie heroicznej odwagi, niebywałego męstwa, współczucia i solidarności międzyludzkiej, wierni najwyższym wartościom etycznym, nakazom chrześcijańskiego miłosierdzia oraz etosowi suwerennej Rzeczypospolitej Polskiej, ratowali swoich żydowskich bliźnich od Zagłady zaplanowanej i realizowanej przez niemieckich okupantów”.

Nowe święto jest wyrazem czci dla wszystkich Polaków, którzy, okazując miłosierdzie i współczucie, pomagali Żydom systematycznie mordowanym przez niemieckich oprawców. Różnie motywowali swe czyny – miłością bliźniego, nauką Kościoła, obywatelskim obowiązkiem czy zwykłą ludzką przyzwoitością. Niezależnie od tego każdy przejaw pomocy świadczonej ukrywającym się Żydom był wyrazem największego heroizmu, zważywszy na grożącą za to karę śmierci, ustanowioną przez Niemców na terenie okupowanej przez nich Polski.

Pomoc, udzielana mimo codziennej trwogi okupacyjnego terroru, miała charakter zarówno indywidualny, jak i instytucjonalny – przykładem tej drugiej była działalność Rady Pomocy Żydom „Żegota”, tajnej organizacji afiliowanej przy polskich władzach.

Polacy ratujący Żydów byli, są i powinni być wzorem i inspiracją – to nie tylko prawie 7 tys. znanych z imienia i nazwiska bohaterów, upamiętnionych przez izraelski Instytut Yad Vashem. To również tysiące rodaków, którzy pozostali anonimowi bądź nie otrzymali tego odznaczenia. Dziś, po dekadach, nie sposób ustalić ich personaliów.

Jednym z symboli niemieckich zbrodni, dokonanych w odwecie za ratowanie Żydów, jest tragiczny los Ulmów z Markowej na Podkarpaciu, zamordowanych przez Niemców 24 marca 1944 r. Tego dnia życie stracili Józef Ulma, jego ciężarna żona Wiktora, ich szóstka małoletnich dzieci, a także ośmioro ukrywanych przez polską rodzinę Żydów z rodzin Didnerów, Grünfeldów i Goldmanów.

Nieprzypadkowo 74. rocznica tych dramatycznych wydarzeń jest po raz pierwszy obchodzona jako dzień bohaterskich Polaków, którzy w nieludzkich czasach wspięli się na wyżyny człowieczeństwa.

W związku z Narodowym Dniem Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją niemiecką Instytut Pamięci Narodowej organizuje w całym kraju wiele wydarzeń:

CENTRALA

Spot IPN:

IPN BIAŁYSTOK

IPN BYDGOSZCZ

IPN GDAŃSK

IPN KATOWICE

IPN KIELCE

IPN KRAKÓW

IPN LUBLIN

IPN ŁÓDŹ

IPN POZNAŃ

IPN RZESZÓW

IPN SZCZECIN

  • 20 marca, Szczecin – OBEN w Szczecinie przeprowadzi seminarium dla nauczycieli pt. „Polacy ratujący Żydów w czasie II wojny światowej”. W trakcie seminarium zostanie zaprezentowana teka edukacyjna „Polacy ratujący Żydów w czasie II wojny światowej”, oraz wydawnictwo IPN „Żydowska dzielnica mieszkaniowa w Warszawie już nie istnieje”
  • 23 marca, Gorzów Wlkp. – pokaz filmów dokumentalnych „Życie za życie” oraz „Stella” (Miejska i Wojewódzka Biblioteka Publiczna)
  • 24 marca, Szczecin – pokaz filmów dokumentalnych „Życie za życie” oraz „Stella” (Kino Zamek)

IPN WARSZAWA

IPN WROCŁAW

 

do góry