Instytut Pamięci Narodowej

Rafał Reczek, Pielgrzymowanie w PRL na przykładzie pieszych pielgrzymek Duszpasterstwa Rolników Diecezji Gorzowskiej z Klenicy do Częstochowy w latach 1984–1989, „Studia i Materiały Poznańskiego IPN”, tom XXXVI, Poznań 2016, 422 s. , ISBN 978-83-63275-28-0

Pielgrzymka Duszpasterstwa Rolników Diecezji Gorzowskiej to jedyna w okresie Polski „ludowej” piesza pielgrzymka rolników na Jasną Górę. Była nie tylko dziełem formacyjnym służącym pogłębianiu wiary i nauki społecznej Kościoła, ale miała również walor edukacyjny, umożliwiający zapoznanie z zagadnieniami społecznymi i historycznymi. Organizowana w latach osiemdziesiątych miała także szczególny wymiar patriotyczny, łącząc miłość Ojczyzny z wyznawaną wiarą, czemu wyraz dawano śpiewając: „Ojczyzną wolną racz nam wrócić Panie”.