Instytut Pamięci Narodowej

Wacław Alfred Zbyszewski, Notatki polemiczne. Wybór publicystyki przedwojennej (1923–1939), wybór i opracowanie Franciszek Bolechowski, Maciej Zakrzewski, wstęp Maciej Zakrzewski, Kraków 2025, 632 s., ISBN 978-83-8376-561-7

Wacław Alfred Zbyszewski (1903-1985) był jednym z najważniejszych publicystów polskich okresu drugiej wojny światowej, a przede wszystkim emigracji po 1945 r. Przez dekady współpracował intensywnie m.in. z paryską „Kulturą”, londyńskimi „Wiadomościami” czy Radiem Wolna Europa. Jego dorobek emigracyjny był kilkukrotnie wznawiany po 1990 r. Jednak do tej pory czytelnik nie miał dostępu do niezwykle ważnej, przedwojennej części jego twórczości dziennikarskiej i publicystycznej. Zbyszewski, podobnie jak jego brat Karol, w okresie dwudziestolecia międzywojennego należał do grona wybijających się młodych autorów. Publikował w najważniejszych dziennikach konserwatywnych tamtego czasu: krakowskim „Czasie” i wileńskim „Słowie”. Był jednym z najważniejszych autorów „Buntu Młodych” i „Polityki”. W jego ówczesnej twórczości odbijają się najważniejsze wydarzenia i problemy II Rzeczpospolitej.  Szczególnie interesujący jest ostatni okres w 1939 r., kiedy jako korespondent „Słowa” odbył podróż po krajach Europy Zachodniej i relacjonował dynamikę zmian opinii publicznej w czasie bezpośrednio poprzedzającym wybuch światowego konfliktu. Zawarte w tomie teksty prezentują wczesny okres jego pracy pisarskiej, ujawniają niemal wszystkie cechy jego późniejszej publicystyki. Jest to znakomite źródło dla badaczy historii dwudziestolecia międzywojennego, myśli politycznej i samego Zbyszewskiego.