Instytut Pamięci Narodowej

Mazowsze i Podlasie w ogniu 1944–1956, Tom 3: Powiat Ostrołęka w pierwszej dekadzie rządów komunistycznych, Materiały z sesji naukowej „Powiat Ostrołęka w pierwszej dekadzie rządów komunistycznych”, Instytut Pamięci Narodowej, red. Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski, Oficyna Wydawnicza RYTM, Warszawa 2009, 952 s. + wkładka zdjęciowa

Nakład wyczerpany

Kolejny, trzeci tom serii „Mazowsze i Podlasie w ogniu 1944–1956”, realizowanej przez zespół pracowników Warszawskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Podjęte przez historyków badania, do których zaproszeni zostali też lokalni badacze, ukazują zupełnie nieznane i przemilczane karty najnowszej historii Polski. Uzmysławiają, iż to, co badacze minionej doby nazywali „błędami i wypaczeniami”, było regułą w instalowaniu dyktatury partii komunistycznej w naszym kraju.

Przedstawiony w niniejszym tomie materiał pokazuje skalę oporu społeczeństwa Ziemi Ostrołęckiej i skalę represji zastosowanych przez komunistów. Podziemie zbrojne miało tu charakter masowy (łącznie ponad cztery tysiące żołnierzy konspiracji AKO-WiN i NSZ-NZW, nie licząc osób wspierających ruch niepodległościowy). O skali represji świadczy okoliczność, iż na początku lat pięćdziesiątych na „ewidencji operacyjnej” bezpieki znalazł się co siódmy mieszkaniec powiatu, wliczając starców, kobiety i dzieci, a także blisko pół tysiąca osób zamordowanych w opisywanym okresie przez komunistów.