Instytut Pamięci Narodowej

Mateusz Ratyński, Stanisław Mierzwa. Ludowiec, adwokat, konspirator, red. Małgorzata Kacperek, Warszawa 2026, 32 s., ISBN 978-83-8376-747-5 (druk), 978-83-8376-748-2 (pdf)

Bohaterem publikacji jest Stanisław Mierzwa (1905–1985) – polityk ruchu ludowego, prawnik, działacz młodowiejski. Był bliskim współpracownikiem Wincentego Witosa, w trakcie okupacji – członkiem kierownictwa konspiracyjnego Stronnictwa Ludowego i Rady Jedności Narodowej o pseudonimie „Słomka”. W 1945 r. został aresztowany przez NKWD i skazany w procesie szesnastu w Moskwie. Po wojnie członek władz mikołajczykowskiego PSL, w 1947 r. skazany w procesie krakowskim na dziesięć lat więzienia, na mocy amnestii wyrok obniżono do lat siedmiu. Po uwolnieniu pracował jako adwokat, pozostając symbolem niezłomności i wierności ideałom niezależnego i niepodległościowego ruchu ludowego. Był jednym ze współtwórców Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach. Pośmiertnie uniewinniony, odznaczony Orderem Orła Białego w 2018 r.