Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/wydawnictwo/do-pobrania/ksiazki/144383,Malopolscy-bohaterowie-wojny-1920-ofiary-zbrodni-katynskiej-1940-PDF.html
26.02.2026, 17:40

Małopolscy bohaterowie wojny 1920, ofiary zbrodni katyńskiej 1940 [PDF]

Publikacja Oddziału IPN w Krakowie do pobrania (2021)

Opis

W 2020 r. obchodziliśmy dwie ważne rocznice – setną wojny polsko-bolszewickiej i zwycięstwa w Bitwie Warszawskiej oraz osiemdziesiątą zbrodni katyńskiej. Lata 1920 i 1940 w szczególny sposób naznaczyły losy milionów Polaków. W ramach cyklu realizowanego przez Oddział IPN w Krakowie we współpracy z „Gazetą Krakowską” publikowaliśmy teksty, które przypominały postacie wyjątkowe – bohaterskich uczestników zmagań z wojskami bolszewickimi z roku 1920, którzy następnie, 20 lat później, zostali zamordowani przez Sowietów w Katyniu, Charkowie, Miednoje i innych miejscach kaźni.

Małopolscy bohaterowie wojny 1920 r. – ofiary zbrodni katyńskiej 1940 r. to opowieść o wielkim polskim zwycięstwie i ogromie sowieckiego ludobójstwa za pośrednictwem osobistych przeżyć wybranych mieszkańców Małopolski. Poznajemy dzięki niej nie tylko wydarzenia sprzed stu i osiemdziesięciu lat, ale także zaczynamy rozumieć Pokolenie Wskrzesicieli Rzeczypospolitej. To, które po 123 latach zaborów przywróciło Polskę na mapę Europy, a potem stanęło w obronie jej granic w 1939 r. Między tymi datami bohaterowie naszej książeczki poświęcali swe życie rozwojowi niepodległej II Rzeczypospolitej. Związani z nią od najmłodszych lat, pragnący przywrócić jej wolność, chcący ją budować i wzmacniać, Niepodległej Rzeczypospolitej oddali życie. Stali się jednocześnie drogowskazem dla kolejnych pokoleń, które po półwieczu totalitarnej niewoli przywróciły Polsce wolność i suwerenność.

Sylwetki

  • Mieczysław Smorawiński (1893-1940)
  • Edward Ralski (1901-1940)
  • Jan Zienkiewicz (1897-1940)
  • Józef Seruga (1886-1940)
  • Stanisław Haller (1872-1940)
  • ks. Jan Leon Ziółkowski (1889-1940)
  • Feliks Olas (1893-1940)
  • Michał Jan Benesch (1899-1940)
  • Andrzej Hałaciński (1891-1940)
  • Zygmunt Mitera (1903-1940)
  • Zdzisław, Marian i Tadeusz Wagnerowie
  • Jan Dunin-Brzeziński (1883-1940)