Instytut Pamięci Narodowej

Zbigniew Gołasz, „Oczy całego świata skierowane są teraz na Górny Śląsk”. Rok 1919 na Górnym Śląsku, Katowice 2019, 48 s., il., mapy

W 1919 roku Górny Śląsk znalazł się w centrum uwagi światowej i podmiotem polityki wielkich mocarstw. Spór o przynależność państwową regionu, do jakiego doszło po I wojnie światowej pomiędzy odrodzoną Polską a Niemcami znalazł swoje odbicie w traktacie pokojowym podpisanym w Wersalu. Jego artykuł 88 stanowił, że o przynależności spornego obszaru zadecydują w głosowaniu jego mieszkańcy. Ogarnięty rewolucją społeczno-polityczną obszar przechodził równoległą rewoltę narodową, a tłem tych wydarzeń był powojenny kryzys gospodarczy. Niezadowolenie z wersalskich decyzji doprowadziło do wybuchu latem polskiego powstania, które zakończyło się katastrofą i represjami niemieckimi, a w efekcie wzrostem propolskich sympatii i sukcesie obozu polskiego w wyborach komunalnych jesienią 1919 r. Był to optymistyczny prognostyk przed mającym się odbyć plebiscytem. W stulecie tych wydarzeń katowicki IPN przygotował wystawę na ten temat. Publikacja jest katalogiem towarzyszącym ekspozycji, poszerzonym o dodatkowy materiał ilustarcyjny.