Instytut Pamięci Narodowej

Sto lat temu, 24 czerwca 1926 r., papież Pius XI ogłosił nominację bp. Augusta Hlonda na arcybiskupa gnieźnieńskiego i poznańskiego oraz prymasa Polski.

Wkrótce po przewrocie majowym August Hlond został prymasem Polski odradzającej się po przeszło stu latach zniewolenia. Stał też na czele Kościoła w czasie zmagań z dwoma bezbożnymi systemami.

Po wojnie komunistyczne władze PRL prowadziły przeciwko Hlondowi oszczerczą kampanię zniesławienia.

Przybliżamy zatem sylwetkę prymasa, któremu Opatrzność powierzyła stery Kościoła w Polsce w czasie gdy budziła się ona do wolności i na czas jej nowego zniewolenia.

Szukamy odpowiedzi na pytanie, czy prymas Hlond sprostał wyzwaniom, przed którymi został postawiony.

Przypominamy też jego następcę – Stefana kardynała Wyszyńskiego, a w osobnym szkicu przedstawiamy diecezję gdańską w stulecie jej erygowania.

Jako że jest to numer czerwcowy wspominamy także o protestach robotników Radomia i o jego pacyfikacji. To z solidarności z tym miastem, z jego pokrzywdzonymi  przez ekipę Gierka mieszkańcami, zrodziła się jawna opozycja antykomunistyczna.

Zachęcam do lektury czerwcowego numeru „Biuletynu IPN” o prymasie Auguście Hlondzie i najnowszej historii Kościoła i Polski.

Jan M. Ruman
redaktor naczelny
„Biuletynu IPN”

„Biuletyn IPN” nr 6 – w sprzedaży od początku czerwca w placówkach Poczty Polskiej oraz w księgarniach IPN.

Najwygodniejszą formą nabywania „Biuletynu IPN” jest prenumerata. Daje ona pewność regularnego otrzymywania pisma, po niższej cenie i bez kosztów przesyłki.

Spis treści

August Hlond – prymas trzech epok

• Ks. Jarosław Wąsowicz SDB – Salezjański charyzmat prymasa Polski kard. Augusta Hlonda
• Daniel Szlachta-Leja – August Hlond i powstanie diecezji katowickiej
• Ks. Bogusław Kozioł SChr – Ucieczka czy powinność? Motywy wyjazdu z Polski kard. Augusta Hlonda we wrześniu 1939 r.
• Ks. Paweł Jasina SChr – Naród w nauczaniu prymasa Augusta Hlonda
• Elżbieta Wojcieszyk – Prymas August Hlond wobec dwóch totalitaryzmów
• Ks. Józef Marecki – Wspólnie służyli Kościołowi i Narodowi. Kardynał August Hlond SDB i kardynał Adam Stefan Sapieha

Sylwetki

• Łukasz Podolak – Wspomnienie ks. biskupa Jana Niemca

Komentarze historyczne

• Daniel Gucewicz – Obrazki ze stulecia diecezji gdańskiej 1925–2025
• Jacek Żurek – Religia i polityka
• Małgorzata Misiak – Miłe miasto
• Zdzisław Parucki – Poznański Czerwiec ’56 widziany oczami dziecka
• Arkadiusz Kutkowski – Radom ’76. Sędziowie czerwcowi, dwa szkice do portretów

Rocznice

• 45. rocznica śmierci prymasa Stefana Wyszyńskiego
  Rafał Łatka – Przeciw fałszywej normalizacji stosunków państwo–Kościół w latach 70.

Opowiedziane historie

• „Po raz pierwszy w życiu widziałem tak potraktowane miasto”. Radom ’76 we wspomnieniach Mirosława Chojeckiego (1949–2025)

Książki

• Tomasz Szturo – Teologia słowa, czyli rzecz o Stefanie Wyszyńskim
  Ks. Jerzy Sikora, Pisarstwo Prymasa Tysiąclecia, Warszawa 2020