Instytut Pamięci Narodowej

Z okładki listopadowego numeru „Biuletynu IPN” spogląda na nas generał Kazimierz Sosnkowski. Postać wybitna. Od młodości u boku Józefa Piłsudskiego. Przez długie lata wykonuje zadania o wielkiej wadze, ale pozostaje na drugim planie. Po śmierci generała Sikorskiego został Naczelnym Wodzem, ale nawet w tej roli podporządkowany Rządowi na Wychodźstwie. Przeciwnik organizowania powstania w Warszawie, ale gorący orędownik udzielenia pomocy Powstańcom, kiedy ono wybuchło.

Człowiek renesansu – wojskowy rozmiłowany w literaturze, grający w szachy, uprawiający sport i opiekujący się sportowcami.

W listopadowym numerze Sosnkowski to temat główny, ale obok niego znajdą Państwo artykuł o geście biskupów Polskich wobec Niemców.

Przedstawiamy piękny życiorys węgierskiego opozycjonisty, przyjaciela Polski Tibora Pákha. Opisujemy Stanisława Ziembickiego – okrytego złą sławą niemieckiego agenta w środowisku „Sztuki i Narodu”.

Przedstawiamy historię kolejki linowej na Kasprowy Wierch.

Spoglądamy też na utrzymujący się w ubiegłym stuleciu dwubiegunowy podział świata i pytamy o konsekwencje wojny koreańskiej dla bloku sowieckiego.

Zachęcam do lektury listopadowego numeru „Biuletynu IPN”.

Jan M. Ruman
redaktor naczelny
„Biuletynu IPN”

„Biuletyn IPN” nr 11 – w sprzedaży od początku listopada w placówkach Poczty Polskiej oraz w księgarniach IPN.

„Biuletyn IPN” jest też dostępny również w prenumeracie.

Spis treści

Kazimierz Sosnkowski

• Naczelny Wódz w dramatycznym czasie. Generał Kazimierz Sosnkowski Z dr. hab. Jerzym Kirszakiem i kpt. dr. Piotrem Podhorodeckim rozmawia Jan M. Ruman
• Jerzy Kirszak – Kazimierz Sosnkowski – w 140-lecie urodzin
• Piotr Podhorodecki – W obronie Warszawy i bytu państwa. Działalność generała Kazimierza Sosnkowskiego na forum Rady Obrony Państwa (1 lipca – 1 października 1920 r.)
• Krzysztof Polechoński – „Spadkobierca belwederskich świateł”. Generał Kazimierz Sosnkowski i literatura
• Tomasz Czapla – Mikołajczyk za, Sosnkowski przeciw. Władze na uchodźstwie wobec Powstania Warszawskiego
• Adam Cebula – Walka o pamięć o generale Kazimierzu Sosnkowskim
• Tadeusz Wolsza – Miłośnik i menedżer sportu w dwudziestoleciu międzywojennym. Generał Kazimierz Sosnkowski (1885–1969)

Komentarze historyczne

• Anna Zechenter ‒ Napowietrzna kolej, czyli Polaków droga na wierchy
• Mariusz Solecki – Stanisław Ziembicki (1923–1983) Współpracownik „Sztuki i Narodu”, niemiecki kolaborant
• Sylwia Szyc – Konflikt, który musiał nastąpić Wojna koreańska i jej konsekwencje dla bloku sowieckiego
• Daniel Szlachta-Leja – Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich z 1965 roku
  W ostatnich tygodniach Soboru Watykańskiego II biskupi polscy wystosowali kilkadziesiąt listów skierowanych do episkopatów całego świata z zaproszeniem na zbliżające się obchody Tysiąclecia Chrześcijaństwa na Ziemiach Polskich. Szczególne znaczenie miał list do biskupów niemieckich z 18 listopada 1965 r., w którym napisano: „W tym jak najbardziej chrześcijańskim, ale i bardzo ludzkim duchu, wyciągamy do Was, siedzących tu, na ławach kończącego się Soboru, nasze ręce oraz udzielamy wybaczenia i prosimy o nie”.

Sylwetki

• Imre Molnár – Przyjaciel Polski Tibor Pákh (1924–2022)

Opowiedziane historie

• Od Puszczy Nalibockiej do Puszczy Kampinoskiej – Relacja Witolda Grzybowskiego „Kota”

Książki

• Tomasz Szturo – Miłość w czasach apokalipsy
  
  M. Urbanowski, Poezja pokolenia wojennego. Esej monograficzny, Warszawa 2025