Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/wydawnictwo/czasopisma/popularnonaukowe-1/biuletyn-ipn/203080,Biuletyn-IPN-nr-7-82024-Warszawa-03944.html
27.02.2026, 00:17

„Biuletyn IPN” nr 7-8/2024 – Warszawa '44

Czasopisma

Opis

Jednym z najgoręcej dyskutowanych wydarzeń w polskiej historii jest oczywiście Powstanie Warszawskie, a decyzja o jego rozpoczęciu budzi bodaj najwięcej emocji w Polsce. Czy Powstanie Warszawskie miało sens? Czy jego rozpoczęcie było dobrą decyzją? Czy dowódcy wojskowi i przywódcy polityczni popełnili błąd, czy też słusznie posłali młodych żołnierzy armii ochotniczej w bój? Te i inne pytania w obliczu bezprecedensowej skali zbrodni niemieckich i fizycznego unicestwienia miasta, nie przestają nurtować intelektualistów, publicystów i historyków.

Powstanie Warszawskie ma swoich bohaterów pierwszoplanowych – są nimi powstańcy, którzy walczyli z bronią w ręku. W dyskusjach o przyczynach wybuchu padają nazwiska gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora” i komendanta Okręgu Warszawa Armii Krajowej płk. Antoniego Chruściela „Montera”. W ich cieniu pozostają komendanci obwodów kierujący walką na terenie warszawskich dzielnic.

Powstanie Warszawskie postrzegane jako „ostatni głos wolnej Polski” znajdowało poczesne miejsce na łamach konspiracyjnej prasy antykomunistycznej. Dla większości byłych już żołnierzy Armii Krajowej stanowiło bowiem istotną część ich własnej tożsamości, ideowego dziedzictwa, z którym pomimo zmiany szyldów organizacji nadal byli ściśle – emocjonalnie powiązani.

„Biuletyn IPN” jest dostępny również w prenumeracie

SPIS TREŚCI

Powstanie Warszawskie

  • Paweł Ukielski – Powstanie Warszawskie – czy był lepszy wybór?
  • Michał Zarychta – Komendanci obwodów powstańczej Warszawy
  • Tomasz Łabuszewski – Obraz Powstania Warszawskiego w prasie antykomunistycznej
  • Wojciech Jerzy Muszyński – „Za każdy kamień Twój, Stolico, damy krew!”. Narodowcy na barykadach powstańczej Warszawy
  • Anna Zechenter – „Kampf um Warschau” według Niemców
  • Rzeź Woli. Z Piotrem Gursztynem, autorem książki Rzeź Woli. Zbrodnia nierozliczona, rozmawia Kinga Hałacińska
  • Barbara Świtalska-Starzeńska – Eksterminacja osadzonych w więzieniu mokotowskim 2 sierpnia 1944 roku
  • Ks. Krzysztof Dorosz SJ – Męczennicy z ulicy Rakowieckiej
  • Bartosz Janczak – Gen wolności. Synowie oficerów Wojska Polskiego w Powstaniu Warszawskim
  • Joanna Dardzińska – Artysta w roli dokumentalisty. Epizod z Powstania Warszawskiego w fotografiach Henryka Śmigacza

Sylwetki

  • Paweł Wąs – Harcerz w służbie kanałowej. Jerzy Szletyński (1927–2015)
  • Szymon Nowak – „Chłopcy, naprzód!”. Stanisław Koza-Kozicki „Howerla” pod Dworcem Gdańskim
  • Jarosław Wróblewski – „Ziutek” z pałacyku Michla 

Komentarze historyczne

  • Tomasz Panfil – Bitwa pod Osuchami

Opowiedziane historie

  • Ratowała rannych, ratowała z płonącej katedry figurę Chrystusa. Relacja Barbary Gancarczyk z d. Piotrowskiej