Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/sledztwa-i-lustracja/sciganie-zbrodni-przeciwko-nar/akty-oskarzenia/239390,433-Akt-oskarzenia-przeciwko-Aleksandrowi-G-i-Andrzejowi-F.html
21.03.2026, 19:36

433. Akt oskarżenia przeciwko Aleksandrowi G. i Andrzejowi F.

19.03.2026

W dniu 13 lutego 2026 roku prokurator Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Katowicach skierował do Wojskowego Sądu Garnizonowego w Gdyni akt oskarżenia przeciwko dwóm byłym sędziom Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni – Aleksandrowi G. i Andrzejowi F., którym zarzucono, że bezprawnie pozbawili wolności Bolesława B., Piotra G., Marka K., poprzez ich skazanie przez Sąd Marynarki Wojennej w Gdyni wyrokiem z dnia 8 kwietnia 1982 r. o sygn. Sm W 48/82 r, za udział w nielegalnym związku pod nazwą „Ruch Polski Niepodległej" oraz rozpowszechnienie kilkudziesięciu ulotek - na kary od 5 miesięcy do 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności w sytuacji, gdy czyny oskarżonych nie wypełniały ustawowych znamion przypisanych im przestępstw.

W postępowaniu prowadzonym w Oddziałowej Komisji ŚZpNP w Katowicach ustalono, że w styczniu 1982 r. Bolesław B. przystąpił do organizowania nielegalnego związku pod nazwą „Ruch Polski Niepodległej”, którego celem w pierwszej fazie działalności miało być rozpowszechnianie ulotek o treści antypaństwowej. Bolesław B. rozpoczął rekrutację członków tego związku wśród swych kolegów ze szkoły oraz kolegów zamieszkujących w pobliżu miejsca jego zamieszkania w Elblągu. Do końca stycznia 1982 r zdołał zwerbować Piotra G., Andrzeja M., Marka K., Piotra M. oraz kilka innych osób nieletnich. W dniu 30 stycznia 1982 r. w mieszkaniu Bolesława B. odbyło się pierwsze spotkanie członków związku, którego był inicjatorem i organizatorem, na którym przedstawił kilka wzorów wcześniej opracowanych przez siebie ulotek i zaproponował wspólne sporządzenie ich w możliwie największej ilości egzemplarzy. W ciągu dwóch następnych dni członkowie związku przygotowali kilkadziesiąt ulotek, pisząc je odręcznie i powielając przy użyciu kalki do kopiowania. Po zapadnięciu zmroku porozlepiali ulotki w różnych miejscach publicznych na terenie Elbląga. Równolegle z akcjami ulotkowymi Bolesław B. kontynuował werbowanie nowych członków do założonego przez siebie związku. Na przełomie stycznia i lutego 1982 r. do związku dołączyli kolejni uczniowie szkół średnich. W dniu 14 lutego 1982 r. funkcjonariusze KWMO w Elblągu aresztowali Bolesława B. i Marka K. – ucznia III klasy I Liceum Ogólnokształcącego w Elblągu, trzy dni później Piotra G. - ucznia II klasy I Liceum Ogólnokształcącego w Elblągu, zaś w kolejnych dniach także Sławomira W. i Roberta G. Prowadzone przeciwko nim postępowanie zakończyło się skazaniem przez Sąd Marynarki Wojennej w Gdyni, w którego składzie zasiadali Aleksander G. i Andrzej F., Bolesława B., Piotra G., Marka K. na kary od 5 miesięcy do 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

W śledztwie Oddziałowej Komisji ŚZpNP w Katowicach ustalono, że skazani roznieśli ulotki, które prezentowały wyłącznie treści będące wyrazem sprzeciwu wobec bezprawnego wprowadzenia w Polsce stanu wojennego oraz sytuacji panującej wówczas w kraju i miały charakter krytycznych komentarzy odnoszących się do ówczesnej rzeczywistości, co stanowiło realizację jednego z podstawowych i niezbywalnych praw obywatelskich jakim była wolność słowa. Rozpowszechniając opisane materiały pokrzywdzeni nie popełnili zatem przypisanych im przestępstw (ulotki nie zawierały nieprawdziwych informacji i nie zmierzały do wywołania niepokojów publicznych), a tym samym wymierzenie im kar pozbawienia wolności było działaniem bezprawnym i stanowiło akt represji za głoszone wówczas przez pokrzywdzonych poglądy nieprzychylne władzom państwowym i partyjnym PRL.

Czyny zarzucone w akcie oskarżenia zostały opisane w art. 165 § 2 kk z 1969 r. w zw. z  art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 roku o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w zw. z art. 4 § 1 kk z 1997 r.