Medalami Świadek Historii laureatów VIII edycji nagrody IPN dla Małopolski i Świętokrzyskiego udekorował zastępca prezesa IPN dr Mateusz Szpytma. Honorowe wyróżnienie otrzymały osoby szczególnie zasłużone dla upamiętniania historii narodu polskiego, zaangażowane w pielęgnowanie pamięci historycznej, dbające o zachowanie, propagowanie i pogłębianie wiedzy o historii najnowszej naszego kraju.
– Naszym zadaniem jest dbanie o narodową pamięć. Oczywiście mamy do tego pracowników, jednak bez wsparcia organizacji społecznych i osób zaangażowanych w propagowanie historii, zrobilibyśmy o wiele mniej. Odznaczenia są naszym podziękowaniem dla tych osób za propagowanie historii wśród szerokich rzesz Polaków – mówił podczas uroczystości dr Szpytma.
Laureaci VIII edycji (dla Małopolski i Świętokrzyskiego) nagrody honorowej IPN Świadek Historii
- dr hab. Adrienne Körmendy, konsul generalny Węgier w Krakowie
Jest absolwentką Uniwersytetu Loránda Eötvösa w Budapeszcie. Tytuł doktora habilitowanego uzyskała w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 1990-2004 była pracownikiem węgierskiego MSZ, wykładowcą historii Węgier m.in. na Uniwersytecie Warszawskim, od 2014 r. jest konsulem generalnym Węgier w Krakowie. Zna świetnie historię Polski i przy wszystkich okazjach podkreśla rolę i znaczenie narodu polskiego w historii Europy. Eksponuje zasługi Polaków walczących na frontach I wojny światowej, dzięki czemu mogła powstać nowa Europa z wolnymi narodami. Upowszechnia wiedzę o roli Polski w walce z komunistycznym totalitaryzmem. W 2018 r. zorganizowała szereg imprez (koncerty, wystawy, sesje naukowe), poświęconych setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości.
- Jolanta Kulińska
Wnuczka por. Władysława Sulewskiego, zamordowanego przez NKWD wiosną 1940 r. w Kijowie. W 2012 r. rozpoczęła działalność w Stowarzyszeniu Kielecka Rodzina Katyńska, w którym od 2014 r. pełni funkcję wiceprezesa. Dzięki jej zaangażowaniu powstała strona internetowa stowarzyszenia. Współpracuje z Muzeum Katyńskim, IPN, samorządami i szkołami w woj. świętokrzyskim, organizując spotkania poświęcone zbrodni katyńskiej.
- dr hab. Urszula Oettingen
Historyk, od blisko 30 lat prowadzi działalność na Kielecczyźnie w dziedzinie opieki nad dobrami kultury i utrwalania pamięci historycznej, popularyzowania historii i zabytków regionu świętokrzyskiego. Łączy pracę dydaktyczną i naukową z pracą społeczną. Autorka licznych publikacji, uczestniczka konferencji naukowych. W 2017 r. w gminie Bodzentyn zainicjowała wiele wydarzeń, promujących postacie i fakty z lokalnej historii oraz fakty z historii Polski. Stworzyła gminny kalendarz pamięci historycznej.
- Janusz Baster
Od kilkunastu lat propaguje wiedzę na temat walki zbrojnej krakowian w czasie II wojny światowej, konspiracji antyniemieckiej i antykomunistycznej. Jest synem Józefa Bastera ps. „Rak”, który w 1939 r. wstąpił do Organizacji Orła Białego, od 1940 r. był szefem łączności okręgu krakowskiego Związku Odwetu ZWZ, a potem – krakowskiego Kedywu AK (matka była łączniczką wywiadu i krakowskiego Kedywu). Janusz Baster jest animatorem wielu przedsięwzięć upamiętniających krakowskich konspiratorów, założył m.in. stronę internetową www.kedyw.info, wygłasza wykłady i prelekcje, publikuje książki i artykuły.
- o. Jerzy Pająk OFMCap
Należy do zakonu Braci Mniejszych Kapucynów prowincji krakowskiej. Od lat jest kapelanem Związku Sybiraków Oddział w Krakowie i Związku Żołnierzy AK. Ponadto opiekuje się wieloma innymi organizacjami kombatanckimi w Krakowie, uczestniczy w uroczystościach patriotycznych i religijnych tych organizacji, odmawiając modlitwy i wygłaszając przemówienia.
- Stowarzyszenie NZS 1980
Powstała w lutym 2009 r. organizacja skupia osoby związane z Niezależnym Zrzeszeniem Studentów w Krakowie, w latach 1980-1989. Upowszechnia wiedzę o historii ruchu studenckiego, przekazuje prawdę o PRL i działalności opozycyjnej. Pomaga dawnym działaczom NZS w trudnej sytuacji życiowej. Organizuje obchody rocznicowe, uroczystości, upamiętnia ofiary systemu komunistycznego, prowadzi akcje edukacyjne oraz działalność badawczą, naukową i wydawniczą.
„Całe życie jestem świadkiem”
– Dla mnie ta nagroda jest niezwykle ważna, zresztą sama nazwa mówi – Świadek Historii. Mogę powiedzieć, że całe życie jestem tym świadkiem, realizując się w różnych obszarach utrwalania pamięci historycznej – powiedziała dr Oettingen, działająca na Kielecczyźnie od blisko 30 lat.
– Jestem bardzo zaskoczona, czuję, że nie zasłużyłam na taką nagrodę. Ale to wyróżnienie przyjmuję z ogromną wdzięcznością i radością. Jestem przekonana, że tej nagrody nie otrzymała Adrienne Körmendy, tylko przedstawicielka narodu węgierskiego – powiedziała konsul generalna Węgier w Krakowie.
Koncert „Lata dwudzieste, lata trzydzieste… Pokolenie Niepodległej”
Uroczystość uświetnił koncert „Lata dwudzieste, lata trzydzieste… Pokolenie Niepodległej”. Szlagiery z okresu II Rzeczpospolitej w jazzowych aranżacjach wykonali muzycy z zespołu Go!band w składzie: Małgorzata Żurańska-Wilkowska (śpiew), Mateusz Wiśniewski (śpiew), Szymon Łukowski (saksofony), Maja Babyszka (instrumenty klawiszowe), Maciej Młóciński (kontrabas) i Mateusz Gruszkowski (perkusja). Publiczność wysłuchała m.in. takich utworów jak: „Rozkwitały pąki białych róż”, „Warszawo ma”, „Jak to na wojence ładnie”.
Laureaci nagrody Świadek Historii z lat poprzednich
Tytuł Świadka Historii jest przyznawany osobom i instytucjom szczególnie zasłużonym dla upamiętniania historii narodu polskiego w regionie oraz wspierającym pion edukacyjny IPN w dziele szerzenia wiedzy historycznej. Nagrodę przyznaje Kapituła, której przewodniczy prezes IPN.
- 2012 – ks. Kardynał Franciszek Macharski, Stanisław Malara, Paweł Perchel, Adam Roliński, ppłk. Jerzy Wesołowski, Władysław Skalski (pośmiertnie)
- 2013 – Kazimierz Cholewa, Andrzej Jankowski, Józef Jarno, Anna Łakomiec, ks. Władysław Palmowski, Bogusław Sonik, Zofia Dubjelova (pośmiertnie)
- 2014 – Stanisław Handzlik, Małgorzata Janiec, Tadeusz Kowalczyk, Zbigniew Paliwoda, Andrzej Szkaradek, Pelagia Potocka (pośmiertnie)
- 2015 – Jan Banaśkiewicz, Michał Siwiec-Cielebon, Wojciech Grzeszek, Robert Mazur, Wacław Szacoń, Stanisław Szuro
- 2016 – Tadeusz Bieńkowicz, Jadwiga Duda, Wojciech Lubawski, Wojciech Narębski, Danuta Żbikowska, Stowarzyszenie Ochrony Dziedzictwa Narodowego w Kielcach
- 2017 – Stanisław M. Jankowski, Karol Tendera, Aleksandra Szemioth, Ryszard Majdzik, Zofia Wieczorek-Nowak, Środowisko Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich Armii Krajowej „Ponury” – „Nurt”
- 2018 – Wanda Półtawska, Amelia Dunin, Jerzy Bukowski, Antoni Wiatr, Józef Wieczorek, Wojciech Zapała