Podczas uroczystości prezes IPN przypomniał o odwadze i poświęceniu, jakimi wykazali się odznaczeni, walcząc o wolność przyszłych pokoleń i zaapelował:
– Polska potrzebuje dzisiaj waszego świadectwa i waszej obecności także wśród najmłodszych pokoleń, abyśmy wiedzieli, gdzie jest wolność, a gdzie jest zniewolenie.
Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski został odznaczony Jan Gwizdak. Krzyżem Wolności i Solidarności zostali uhonorowani:
- Kazimierz Szczepan Dmowski
- Paweł Radosław Dołkowski
- Piotr Hoppe
- Dariusz Piotr Jaroszewicz
- Bogusława Agnieszka Kowalska
- Jerzy Krajewski
- Marian Józef Miąskowski
- Tadeusz Nowosielski
- Wojciech Wiesław Olejniczak
- Andrzej Rafał Potocki
- Edward Prusik
- Witold Tadeusz Rosicki
- Mirosław Jan Samoćko
- Paweł Andrzej Świerczyński
Krzyż Wolności i Solidarności został ustanowiony przez Sejm 5 sierpnia 2010 roku. Po raz pierwszy przyznano go w czerwcu 2011 roku, przy okazji obchodów 35. rocznicy protestów społecznych w Radomiu. Krzyż nadawany jest przez Prezydenta RP, na wniosek prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie praw człowieka w PRL. Pierwowzorem Krzyża Wolności i Solidarności jest Krzyż Niepodległości z II RP.
* * *
Po uroczystości odbyła się projekcja filmu w reż. Tomasza Łysiaka pt. „Którzy ogień podsycają”, a po nim dyskusja z udziałem dyrektor Archiwum IPN Marzeny Kruk oraz opozycjonistów odznaczonych Krzyżem Wolności i Solidarności: Tadeusza Drwala – działacza opozycji antykomunistycznej, inicjatora utworzenia odznaczenia Krzyż Wolności i Solidarności, Stanisława Fudakowskiego – uczestnika strajków w Stoczni Gdańskiej w 1980 i 1981, członka NSZZ „Solidarność” oraz Anny Kołakowskiej – w czasie stanu wojennego, jako uczennica VI Liceum Ogólnokształcącego w Gdańsku, zajmowała się drukiem i kolportażem ulotek, skazana na karę 3 lat pozbawienia wolności.