Delegatura Instytutu Pamięci Narodowej w Bydgoszczy oraz działające na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu Centrum Badania Historii „Solidarności” i Oporu Społecznego w PRL mają zaszczyt zaprosić do udziału w ogólnopolskiej konferencji naukowej pt. „Ludzie Solidarności w stanie wojennym. Obraz postaw, oporu i komunistycznych represji. 45 lat od wprowadzenia stanu wojennego”, która odbędzie się w dniach 26–27 listopada 2026 r. w Bydgoszczy.
Cel konferencji:
O stanie wojennym napisano i powiedziano już wiele, najczęściej robiono to jednak poprzez opis wydarzeń i faktów. Celem niniejszej konferencji jest zmiana tej perspektywy i spojrzenie na ten temat przez pryzmat ludzi – głównie represjonowanych działaczy „Solidarności” (zarówno pracowniczej, jak i rolniczej), ale także innych organizacji antykomunistycznego podziemia. Przedmiotem zainteresowania badaczy będą również osoby i instytucje odpowiedzialne za realizację w stanie wojennym represji wobec ludzi „Solidarności”. Chcemy ukazać te dramatyczne czasy zarówno z perspektywy konkretnego człowieka jak i grup czy środowisk opozycyjnych, tworząc ich „portrety zbiorowe”. Chcemy przyjrzeć się zarówno osobom, które dotknęły bezpośrednie prześladowania (internowania, aresztowania, wyroki kolegiów, zwolnienia z pracy czy próby werbunku przez SB lub WSW), jak i tym, które czynnie stawiały opór systemowi w podziemiu – m.in. poprzez tworzenie nielegalnych struktur, wydawanie i kolportaż prasy czy nadawanie audycji podziemnego radia „Solidarność”. Takie podejście pozwoli wprowadzić do szerszego obiegu informacje o ludziach zasłużonych, a często zapomnianych i niedocenianych. W tym znaczeniu naukowemu wymiarowi konferencji towarzyszyć będzie również wymiar edukacyjny i upamiętnieniowy.
Aby w pełni naświetlić tę problematykę, warto wyjść poza ramy historyczne i uwzględnić kontekst socjologiczny oraz politologiczny. Dlatego do udziału w konferencji serdecznie zapraszamy nie tylko historyków, ale również przedstawicieli innych dyscyplin naukowych zajmujących się tą tematyką.
Termin konferencji: 26–27 listopada 2026 r.
Termin nadsyłania zgłoszeń: 15 października 2026 r.
Miejsce konferencji: Delegatura IPN w Bydgoszczy, ul. Wincentyny Teskowej 1
Organizatorzy: Delegatura IPN w Bydgoszczy oraz działające na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu Centrum Badania Historii „Solidarności” i Oporu Społecznego w PRL
Partnerzy: NSZZ „Solidarność” Region Bydgoski, NSZZ „Solidarność” Region Toruńsko-Włocławski
Udział w konferencji jest nieodpłatny. Organizatorzy nie zapewniają referentom noclegów, jest on organizowany przez nich we własnym zakresie. Pracownicy IPN rozliczają udział w konferencji w ramach delegacji służbowych.
Wygłoszone referaty zostaną opublikowane w recenzowanym tomie studiów lub wysokopunktowanym czasopiśmie naukowym, w związku z czym referenci są zobowiązani do dostarczenia tekstów dostosowanych do instrukcji wydawniczej IPN do 28 lutego 2027 r.
Wypełnione zgłoszenia udziału w konferencji (formularz poniżej) organizatorzy będą przyjmować do 15 października 2026 r. Program konferencji zostanie ustalony najpóźniej do końca października 2026 r. Organizatorzy zastrzegają sobie prawo wyboru tematów, spośród zgłoszonych propozycji.
Zgłoszenia prosimy kierować do:
Mateusz Szłapka, e-mail: mateusz.szlapka@ipn.gov.pl
dr hab. Sylwia Galij-Skarbińska, e-mail: sgs@umk.pl
Proponowane obszary badawcze (wybór):
- biografie działaczy NSZZ "Solidarność" ze szczególnym uwzględnieniem ich losów w okresie stanu wojennego,
- represje stanu wojennego wobec indywidualnych osób lub szerszych zbiorowości,
- przejawy oporu prowadzonego przez działaczy podziemnej „Solidarności” w odpowiedzi na wprowadzenie stanu wojennego,
- formy oporu prowadzone przez poszczególne osoby lub grupy osób wobec władz lub instytucji komunistycznych
- portrety zbiorowe grup lub środowisk podziemnych w poszczególnych miastach, regionach lub w kraju
- osoby i instytucje odpowiedzialne za realizację w stanie wojennym represji wobec ludzi „Solidarności”
Komitet Organizacyjny:
dr Marek Szymaniak (IPN)
prof. dr hab. Wojciech Polak (UMK)
dr Krzysztof Osiński (IPN)
dr hab. Sylwia Galij-Skarbińska (UMK)
ks. dr Michał Damazyn (UMK)