9 maja 1945 r., dzień po oficjalnym zakończeniu II wojny światowej w Europie, ponad 100 więźniów osadzonych w białostockim więzieniu podjęło udaną próbę ucieczki. Na jej czele stali żołnierze polskiego podziemia niepodległościowego na czele z Tadeuszem Gołaszewskim ps. „Lis” oraz Stanisławem Hrynkiewiczem. Dzień 9 maja okazał się bardzo dogodną datą - większość kadry kierowniczej więzienia świętowała w mieście zakończenie wojny. Powodem podjęcia decyzji o ucieczce była informacja o zbliżającej się wywózce więźniów w głąb ZSRS. Osadzeni, których znaczną część stanowili żołnierze AK-AKO wiedzieli, że nie będzie żadnej wolności i należy podjąć dalszą walkę.