Instytut Pamięci Narodowej rozpoczął prace poszukiwawcze na terenie cmentarza miejskiego w Czechach, w Czeskiej Lipie przy náměstí T. G. Masaryka 1. Celem badań jest odnalezienie szczątków trzech polskich żołnierzy podziemia niepodległościowego, pochowanych na tym cmentarzu po zakończeniu II wojny światowej. Prace rozpoczęły się 20 października a zakończą 30 października 2026 r.
Planowane badania obejmą część kwatery I, w rejonie obecnej łąki rozsypowej (výsypná loučka). Z dokumentów archiwalnych wynika, że w tej kwaterze pochowano dwóch żołnierzy Armii Krajowej: Piotra Radziejowskiego ps. Gwiazda oraz Witolda Lwa ps. Azja. Obaj należeli do oddziału Tadeusza Kuncewicza ps. Podkowa, którego żołnierze w 1945 r. podjęli próbę przedostania się do amerykańskiej strefy okupacyjnej. Po przekazaniu ich czechosłowackiej służbie bezpieczeństwa i próbie ucieczki z konwoju zostali schwytani i osadzeni w więzieniu w Czeskiej Lipie. Piotr Radziejowski zmarł w szpitalu więziennym 2 lipca 1946 r., a Witold Lew – 17 listopada 1946 r.
Poszukiwania dotyczą również trzeciego polskiego żołnierza, który według dotychczasowych ustaleń przedzierał się przez okolice Czeskiej Lipy z grupą żołnierzy pod dowództwem Hieronima Dekutowskiego ps. Zapora. Zginął wskutek postrzału w październiku 1945 r. W dokumentach występuje pod różnymi nazwiskami, dlatego ustalenie jego tożsamości wymaga dalszych badań. Z inicjatywy miejscowego samorządu powstało upamiętnienie poświęcone jego osobie. Materiały archiwalne wskazują jednak, że rzeczywiste miejsce pochówku może znajdować się w innej części tej samej kwatery.
Prace mają służyć ustaleniu miejsc pochówku, odnalezieniu i zabezpieczeniu szczątków oraz umożliwieniu ich identyfikacji. Ich celem jest także przywrócenie pamięci o losach tych osób i zapewnienie im godnego pochówku.
Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN