Digitalizacja zgromadzonych archiwaliów stanowi jedno z priorytetowych zadań Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, której podlegają akta, kartoteki, fotografie, materiały filmowe i nagrania dźwiękowe, a od 2024 r. także przedmioty trójwymiarowe skanowane przy użyciu technologii 3D.
Proces cyfryzacji zasobu IPN od 2007 roku do chwili obecnej przebiega dwutorowo. Z jednej strony obejmuje digitalizację planową, polegającą na zapisie w wersji cyfrowej materiałów archiwalnych według przyjętego wcześniej harmonogramu. Priorytetem objęte są materiały archiwalne o najwyższej wadze historycznej, znajdujące się w złym stanie fizycznym i często użytkowane. Równolegle przebiega digitalizacja na potrzeby bieżące, czyli wykonywanie kopii cyfrowych z materiałów zamawianych przez wnioskodawców. W obu przypadku sporządzane są kopie wzorcowe z całych jednostek archiwalnych, przeznaczone do przechowywania w centralnym repozytorium cyfrowym Archiwum IPN.
Na potrzeby procesu digitalizacji zorganizowano w całej Polsce 15 pracowni funkcjonujących zgodnie z jednolitymi standardami zawartymi w „Instrukcji skanowania materiałów archiwalnych w Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu”. Transfer danych cyfrowych wytworzonych w oddziałach i delegaturach IPN odbywa się w czasie rzeczywistym, tak aby czytelnicy IPN mogli korzystać z kopii w systemie Cyfrowe Archiwum niemal natychmiast po ich wytworzeniu.
Proces digitalizacji trwa… W repozytorium cyfrowym zgromadzono kopie z ponad 755 tys. jednostek archiwalnych, co przekłada się na prawie 128 milionów plików wzorcowych i użytkowych.