IX lekcja historii w terenie „Wywiad Związku Walki Zbrojnej 1939-1941” – Spała, 11 października 2006 r.
17.10.2006
Po raz dziewiąty Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej IPN w Łodzi zorganizowałolekcję historii w terenie, tym razem zatytułowaną „Wywiad Związku Walki Zbrojnej1939-1941”. W imprezie wzięła udział rekordowa liczba osób – ponad 400gimnazjalistów, licealistów, studentów.
Wraz z łódzkim oddziałem IPN imprezę współorganizowało Muzeum TradycjiNiepodległościowych w Łodzi oraz Stowarzyszenie Szarych Szeregów Oddział w Łodzi.
Miała ona na celu upowszechnianie wiedzy o losach żołnierzy ze strukturwywiadowczych ZWZ z Obwodu w Tomaszowie Mazowieckim. Uczniowie dowiadywali sięm.in. o losach sióstr Ireny i Haliny Poborc oraz Bronisławy i Janiny Caban,które dostarczały polskiemu podziemiu informacji na temat dowództwa niemieckiego rezydującego na dobrze strzeżonym terenie w letniej rezydencji Prezydenta Rzeczypospolitej w Spale. Były one córkami leśników spalskich i zostały przez Niemców zatrudnione jako kelnerki. Pomimo młodego wieku (najstarsza miała 27lat, najmłodsza 20) wykonywały zadania wywiadowcze. Zostały aresztowane 13 października 1941 r. i po kilkumiesięcznym śledztwie wysłane do obozu koncentracyjnego w Ravensbrück. 3 października 1942 r. zostały rozstrzelane. Uczestnicy rajdu obejrzeli poświęconą im ekspozycję w Domu Pamięci Walk i Męczeństwa Leśników w Spale.
Dwie 15-kilometrowe trasy wiodły z Inowłodza i Zakościela, prawym i lewym brzegiem Pilicy, przez Spałę do Konewki. Na trasie uczestnicy terenowej lekcji historii zwiedzili kościół św. Idziego, bunkry poniemieckie i ruiny zamku Kazimierza Wielkiego w Inowłodzu oraz 360-metrowy bunkier kolejowy w Konewce. Do zrealizowania mieli również zadania edukacyjne. Przy końcowej ocenie drużyn poduwagę brano punkty za czas, wykonanie zadań oraz przygotowanie turystyczne grupy(strój, apteczka). Zwyciężyła drużyna z Gimnazjum nr 18 im. prof. Jana Karskiegow Łodzi.
Na mecie w Konewce organizatorzy rajdu przygotowali wraz z 25. Brygadą Kawalerii Powietrznej z Tomaszowa Mazowieckiego atrakcję: pokaz rekonstrukcji historycznej z wykorzystaniem transportera niemieckiego z II wojny światowej („Rosi” –własność Muzeum Regionalnego w Tomaszowie Mazowieckim). Były strzały, odgłosy eksplozji, warkot wozów bojowych, obława i transport jeńców. W trakcie pokazu organizatorzy przeżyli chwilę grozy, gdy niespodziewanie na „linii strzału”ukazała się wśród drzew ostatnia, spóźniona grupa młodzieży. Pomyliła trasę inadeszła ze strony dokładnie przeciwnej niż oczekiwano. Były więc zadania, byłkontakt z historią, były emocje. Pomimo zmęczenia humory dopisywały.
W planie jest już kolejna terenowa lekcja. Tym razem wiodła będzie szlakiem mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala”.