Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/874,Promocja-ksiazki-i-dyskusja-Wokol-teczek-bezpieki-Zagadnienia-metodologiczne-zro.html
17.03.2026, 05:26

Promocja książki i dyskusja: „Wokół teczek bezpieki. Zagadnienia metodologiczne - źródłoznawcze” – Kraków.

21.11.2006
W dniu 16 listopada 2006 r. o godz. 16.30 w siedzibie Zarządu Regionu Małopolska NSZZ "Solidarność", (pl. Szczepański 5) odbyła się promocja książki „Wokół teczek bezpieki. Zagadnienia metodologiczno - źródłoznawcze”. Spotkanie otworzyła dyskusja, w której udział wzięli: dr hab. Janusz Kurtyka prezes Instytutu Pamięci Narodowej, Wojciech Frazik, naczelnik BEP OIPN Kraków, dr Filip Musiał, dr hab. Zdzisław Zblewski. Moderatorem rozmowy był dr Maciej Korkuć.
Spotkanie zorganizowały Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Krakowie, Wydawnictwo "Societas Vistulana" oraz Zarząd Regionu Małopolska NSZZ "Solidarność".
W książce wart poświęcenia szczególnej uwagi jest pełny opis, charakterystyka i typologia archiwaliów przejętych przez IPN (od akt paszportowych po akta Osobowych Źródeł Informacji), opis kategorii akt agenturalnych (teczki personalne i teczki pracy TW) oraz ich zawartości, prezentacja, a także omówienie najważniejszych publikacji powstałych w ciągu sześcioletniego okresu działalności IPN na podstawie przejętego przez IPN zasobu archiwalnego.
Książka zawiera praktyczne wskazówki dla osób chcących pracować z archiwaliami byłego MSW, opis struktury organizacyjnej i specyfiki działania pionu archiwalnego MSW (od Centralnego Archiwum MSW po archiwa wydziałowe). Niezwykle cenne jest omówienie zasad prowadzenia ewidencji operacyjnej przez MSW (czyli zawartości, organizacji i funkcjonowania kartotek operacyjnych i zagadnieniowych oraz dzienników korespondencyjnych, archiwalnych i koordynacyjnych wraz z podstawowymi normatywami, a także kart rejestracyjnych agentury).

Spis treści:

Ryszard Terlecki, Przedmowa • Filip Musiał, Zamiast wprowadzenia: archiwalia komunistycznego aparatu represji • Wojciech Frazik, Bogusław Kopka, Grzegorz Majchrzak, Dzieje aparatu represji w Polsce Ludowej (1944–1989). Stan badań • Wojciech Frazik, Publikacje proweniencji MBP–KdsBP–MSW przechowywane w oddziałowych Biurach Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej • Marek Jan Chodakiewicz, Wędrówki historyka. Kilka słów o metodologii • Tomasz Balbus, Badanie dokumentacji komunistycznego aparatu represji I (UBP, Informacji Wojskowej, Milicji Obywatelskiej). Wybrane aspekty źródłoznawcze • Antoni Dudek, Zdzisław Zblewski, Materiały operacyjne służb specjalnych PRL jako źródło historyczne. Uwagi metodologiczne • Piotr Milczanowski, Specyfika struktury organizacyjnej Archiwum MSW • Monika Komaniecka, Organizacja i funkcjonowanie kartotek ogólnoinformacyjnej i zagadnieniowej aparatu bezpieczeństwa • Monika Komaniecka, Dzienniki korespondencyjne, rejestracyjne, archiwalne i koordynacyjne jako źródła historyczne • Ewa Zając, Ślad pozostaje w aktach. Wybrane zagadnienia dotyczące funkcjonowania ewidencji operacyjnej w latach 1962–1989 • Wojciech Frazik, Filip Musiał, Akta agenturalne w pracy historyka • Struktura i dokumentacja komunistycznego aparatu represji II (prokuratura i sądownictwo wojskowe oraz powszechne, więziennictwo). Krytyka źródeł • Ryszard Śmietanka-Kruszelnicki, Protokół przesłuchania jako źródło historyczne • Wojciech Frazik, Sprawa spadochroniarzy – przyczynek do dyskusji o wiarygodności akt sądowych • Radosław Peterman, Proces brakowania i niszczenia akt organów bezpieczeństwa państwa w latach 1954–1990 na przykładzie województwa łódzkiego • Łukasz Kamiński, Lingua securitatis • Andrzej Paczkowski, Bardzo krótki słownik wywiadu • Autorzy tomu • Nota edytorska • Wykaz skrótów • Indeks osób i pseudonimów.