Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/841,IV-rajd-pieszy-szlakiem-zolnierzy-5-Wilenskiej-Brygady-Armii-Krajowej-mjr-Lupasz.html
17.03.2026, 04:10

IV rajd pieszy szlakiem żołnierzy 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej mjr. „Łupaszki” – Bory Tucholskie – Ziemia Sztumska, 24-28 czerwca 2006 r.

14.06.2006
 W dniach 24–28 czerwca 2006 r. na terenie Borów Tucholskich i Ziemi Sztumskiej odbędzie się IV rajd pieszy szlakiem żołnierzy 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej mjr. „Łupaszki” zorganizowany przez Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej IPN w Gdańsku i Chorągiew Pomorską ZHR.
Honorowy patronat nad rajdem objął Światowy Związek Żołnierzy AK, Prezydent Miasta Gdańska, Prezydent Miasta Sopot i Prezydent Miasta Gdynia.

Założenia programowe rajdu:

  • zdobycie wiedzy na temat działalności zgrupowania mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki” i innych oddziałów niepodległościowej partyzantki na Wileńszczyźnie i Pomorzu w latach 1939-1946,

  • poznanie specyfiki dziejów Kaszub, zwłaszcza okresu wojennego i pierwszych lat powojennych,

  • kształtowanie zasad etyki i postawy obywatelskiej według hasła „Bóg – Honor – Ojczyzna”,

  • wykorzystanie wzorów postaw żołnierzy mjr. „Łupaszki” i innych żołnierzy polskiego podziemia (ofiarność, braterstwo, dyscyplina, praca nad sobą),

  • sprawdzenie własnych umiejętności samodzielnego poruszania się w terenie z wykorzystaniem mapy, kompasu itp.,

  • spotkanie z „żywą” historią – spotkanie z kombatantami podziemia niepodległościowego.

Koncepcja organizacyjna:

  • rajd ma charakter rajdu pieszego,

  • każdy z patroli porusza się w terenie samodzielnie na podstawie otrzymanych rozkazów,

  • w czasie rajdu patrole wykonują zadania z zakresu terenoznawstwa, samarytanki, wywiadu, zadania historyczne oraz spotykają się z sytuacjami podobnymi do partyzanckiego życia.

Zadania:

  • Na punkcie startowym następuje otwarcie rozkazu i rozpoczyna się realizowanie zadań.

  • Każdy patrol otrzymuje „patrona” (posługiwać się będzie pseudonimem jednego z partyzantów 5. Wileńskiej Brygady AK) i wykonuje zadania samodzielnie.

  • Do zadań należeć będzie m.in. nauczenie się piosenki (dostarczone zostaną tekst i linia melodyczna), biogramu „patrona” patrolu i otrzymanych po drodze materiałów historycznych.

  • Do zadań należeć będą m.in. odnalezienie wskazanego przez organizatorów miejsca historycznego, zebranie relacji od miejscowej ludności (wskazane będzie zabranie ze sobą długopisu i cienkiego zeszytu do spisywania najważniejszych informacji) oraz przeprowadzenie akcji informacyjnej w wyznaczonej miejscowości (materiały do akcji zostaną dostarczone przez organizatorów). Kolejne zadania wydawane są czasie rajdu, w punktach wskazanych przez organizatorów. Na jednym z punktów patrol będzie miał do wykonania zadanie specjalne np. z zakresu „samarytanki”.

  • Zadania będą oceniane na koniec rajdu i przyznawane będą punkty według skali otrzymanej w regulaminie.

Program:

  • 24 czerwca – wyjazd na punkty startowe (organizatorzy dostarczą proponowane trasy dojazdu). Odebranie pakietu żywnościowego i rozkazu startowego.

  • 24–27 czerwca – rajd, zakończenie w Czerninie koło Sztumu.

  • 27 czerwca wieczorem – ognisko, połączone ze składaniem relacji z trasy rajdu i wykonaniem piosenki.

  • 28 czerwca – zwiedzanie Zakładu Karnego w Sztumie, gdzie w Polsce komunistycznej przetrzymywani byli więźniowie polityczni. Wykład dr. Tomasza Łabuszewskiego „Działalność partyzantki niepodległościowej na terenie Pomorza”. Spotkanie z mjr. Zygmuntem Błażejewiczem „Zygmuntem”, ostatnim dowódcą szwadronu w brygadzie mjr „Łupaszki”. Prezentacja sylwetki Zdzisława Badochy „Żelaznego” w miejscu jego śmierci. W godzinach popołudniowych spotkanie z patrolami w celu ocenienia stopnia zrealizowania otrzymanych zadań. Msza święta w kościele w Czerninie, poświecona 60. rocznicy śmierci „Żelaznego”, poświęcenie pomnika „Żołnierzom mjr. „Łupaszki”, ognisko „harcerskie”. W czasie ogniska planowane są gawędy prowadzone przez żołnierzy Szarych Szeregów i partyzantów oraz ogłoszenie zwycięzców Rajdu. Rozdanie nagród i upominków (m.in. okolicznościowych naszywek i koszulek z logiem Rajdu). Uroczyste zakończenie rajdu.

  • 29 czerwca – wyjazd uczestników na własny koszt.

14.06.06