Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/8184,Podpisanie-porozumienia-pomiedzy-Oddzialem-IPN-w-Warszawie-a-Aresztem-Sledczym-w.html
20.03.2026, 11:52

Podpisanie porozumienia pomiędzy Oddziałem IPN w Warszawie a Aresztem Śledczym w Warszawie-Mokotowie

24.02.2012

23 lutego 2012 r. w areszcie śledczym przy ul. Rakowieckiej 37 w Warszawie zostało podpisane porozumienie pomiędzy Oddziałem IPN w Warszawie a Aresztem Śledczym w Warszawie-Mokotowie.

Ze strony Instytutu dokument podpisał – na podstawie pełnomocnictwa Dyrektora Oddziału IPN w Warszawie – Kierownik Referatu Badań Naukowych i Zbiorów Bibliotecznych Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej w Warszawie Kazimierz Krajewski, a z ramienia aresztu – dyrektor ppłk. Bogdan Kornatowski.

Przy składaniu podpisów obecni byli przedstawicie Oddziału IPN w Warszawie: Jacek Pawłowicz, Magdalena Duber i Magdalena Pietrzak–Merta, a także Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Warszawie ppłk Anna Osowska-Rembecka i zastępcy dyrektora jednostki w osobach mjr Katarzyny Wereszczyńskiej i mjr. Roberta Ciesielskiego.

Umowa zawarta została, aby zwiększyć skuteczność działań resocjalizacyjnych w Areszcie, a także działań statutowych IPN. W ramach porozumienia instytucje przewidują prowadzenie wspólnych przedsięwzięć zapewniających edukację historyczną osób pozbawionych wolności, poprzez upowszechnianie wiedzy o dokonaniach ich przodków (budowanie świadomości historycznej), kształtowanie pożądanych społecznie postaw i przekonań oraz kształtowanie świadomości przynależności do grupy.

IPN zobowiązał się do organizowania odczytów i wykładów o tematyce historycznej, ze szczególnym uwzględnieniem działań niepodległościowych oraz zbrodni popełnionych na narodzie; organizacji wystaw tematycznych oraz projekcji filmów o tematyce niepodległościowej, którym towarzyszyć będą wykłady popularnonaukowe. Kazimierz Krajewski podkreślił, że umowa z aresztem wypełnia misję Instytutu.

Natomiast przedstawiciele aresztu zobowiązali się do kierowania osób pozbawionych wolności na organizowane odczyty, wykłady i wystawy oraz umożliwienia Instytutowi prowadzenia na terenie aresztu zajęć edukacyjnych – wraz ze zwiedzaniem aresztu – dla pracowników naukowych, studentów kierunków historycznych oraz młodzieży szkolnej wraz z nauczycielami. Dyrektor Bogdan Kornatowski zaznaczył, że jest to niezwykle ważne przedsięwzięcie, ponieważ więźniowie mają bardzo małą wiedzę zarówno na temat historii Polski, jak i więzienia przy Rakowieckiej. Dodał, że dotychczasowe spotkania z historykami cieszyły się dużym zainteresowaniem.

Pierwsze zajęcia dla studentów na terenie więzienia mokotowskiego odbyły się 23 lutego. Młodzież uczestniczyła w lekcji prowadzonej przez Jacka Pawłowicza z (OBEP IPN w Warszawie), a następnie zwiedziła areszt. Z kolei pierwsze zajęcia edukacyjne dla więźniów zaplanowano w przyszłym tygodniu. Skazani będą mogli obejrzeć film „Śmierć rotmistrza Pileckiego” w reżyserii Ryszarda Bugajskiego. Jak zaznaczył Jacek Pawłowicz, „chcemy w ten symboliczny sposób rozpocząć nasz projekt, nawiązując do wydarzenia historycznego z 25 maja 1948 roku – wykonania wyroku śmierci, w tym więzieniu, przy ulicy Rakowieckiej, na Witoldzie Pileckim, żołnierzu Tajnej Armii Polskiej”. Kolejnym filmem, który zobaczą więźniowie będzie „Generał Nil”, wyreżyserowany również przez Ryszarda Bugajskiego. Projekcje będą poprzedzane wykładami historyków. Następnie IPN rozpocznie systematyczne lekcje historii dla osadzonych.

Podpisane porozumienie jest usankcjonowaniem współpracy prowadzonej od dłuższego czasu. Jedną z jej form jest współdziałanie z pionem archiwalnym IPN, któremu w ostatnim czasie areszt przekazał nieznane dotąd dokumenty dotyczące represji stalinowskich. W przekazanej dokumentacji znalazło się m.in. kilka tysięcy teczek osobowych funkcjonariuszy więziennictwa z lat 1944–1954. IPN natomiast pomagał w tworzeniu w areszcie w 2011 r. Izby Pamięci poświęconej historii Służby Więziennej. Ważnym wspólnym przedsięwzięciem była uroczysta Msza święta w intencji osób straconych w więzieniu mokotowskim (27 listopada 2011 r.)

W dowód wdzięczności za współpracę przedstawiciele IPN wręczyli Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w Warszawie ppłk Annie Osowskiej-Rembeckiej, Dyrektorowi Aresztu Śledczego w Warszawie-Mokotowie ppłk Bogdanowi Kornatowskiemu i jego zastępcom Medale Dziesięciolecia IPN. Ponadto przekazali do więziennej biblioteki kilka egzemplarzy książki „Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918–1989”. Dyrektor aresztu przekazał IPN-owi tablice pamiątkowe.