Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/749,Konferencja-naukowa-Dekret-o-reformie-rolnej-6-IX-1944-r-Zalozenia-Realizacja-Sk.html
19.03.2026, 14:22

Konferencja naukowa „Dekret o reformie rolnej 6 IX 1944 r. Założenia. Realizacja. Skutki” i wystawa „Dekret o reformie rolnej po 60-ciu latach. Dokumenty i świadectwa z czasu wygnania” – Poznań, 6 września 2004 r.

14.09.2004
Dnia 6 września 2004 r. w poznańskim Centrum Kultury „Zamek” została otwarta wystawa „Dekret o reformie rolnej po 60-ciu latach. Dokumenty i świadectwa z czasu wygnania” towarzysząca odbywającej się tego samego dnia konferencji naukowej „Dekret o reformie rolnej 6 IX 1944 r. Założenia. Realizacja. Skutki”. Zarówno wystawę, jak i konferencję przygotowały wspólnie Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu i Polskie Towarzystwo Ziemiańskie Oddział Wielkopolski.

Uroczystego otwarcia wystawy w Holu Parterowym Zamku dokonali Dyrektor CK „Zamek” Marek Raczak, Prezes Oddziału Wielkopolskiego PTZ Wojciech Kęszycki, Zastępca Prezesa IPN Janusz Krupski oraz Dyrektor poznańskiego Oddziału IPN Ireneusz Adamski. Gośćmi wernisażu i konferencji naukowej, która rozpoczęła się tuż po nim, byli m.in. Przewodniczący Kolegium IPN dr Franciszek Gryciuk, poseł Andrzej Aumiller, b. wicepremier prof. dr hab. Czesław Janicki, b. minister Janusz Pałubicki, Dyrektor Oddziału IPN w Lublinie Andrzej Borys, Przewodniczący Rady Miasta Poznania Przemysław Alexandrowicz oraz liczni przedstawiciele polskiego środowiska ziemiańskiego.

Podczas konferencji prelegenci z Centrum im. Adama Smitha, IPN, KUL, PAN i UW wygłosili referaty dotyczące różnych aspektów reformy rolnej zrealizowanej przez komunistyczne władze, sytuacji ziemiaństwa podczas powojennych przekształceń własnościowych na wsi, a także wciąż odczuwanych negatywnych skutków dekretu i losów dóbr kultury ziemiaństwa polskiego. Po konferencji nastąpiła burzliwa dyskusja, w czasie której nie tylko wymieniano uwagi na temat kolejnych referatów, ale również dzielono się refleksjami o możliwościach odzyskania utraconych majątków ziemiańskich. Dyskusję zakończono ok. godziny 18.00.

Zarówno wystawa, jak i konferencja miały przypomnieć okoliczności wydania jednego z podstawowych dla komunistycznego ustroju aktów prawnych oraz metody wprowadzania go w życie. Fotografie, dokumenty i świadectwa rodzin ziemiańskich – ofiar komunistycznej polityki – stanowią szczególnie cenną część paneli uporządkowanych merytorycznie, obrazujących m.in. wspomnienia ziemian z dnia wygnania, postawy mieszkańców wsi wobec reformy i ziemian, represje stosowane przez komunistyczne władze, a także zniszczenia dworów, pałaców, parków i zabudowań gospodarczych.

Wystawa będzie eksponowana w Holu Parterowym Zamku w Poznaniu, przy ul. Św. Marcin 80/82, do 19 września w godzinach 11.00–19.00 (wstęp wolny).