Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/6483,Solidarnosc-narodziny-legendy-kolejne-materialy-edukacyjne-IPN-dla-mlodziezy-nie.html
04.03.2026, 04:49

„Solidarność – narodziny legendy” – kolejne materiały edukacyjne IPN dla młodzieży niewidomej i słabowidzącej

13.04.2011

Nakładem wrocławskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej ukazały się właśnie materiały edukacyjne skierowane do uczniów niewidomych i słabowidzących oraz pracujących z nimi nauczycieli historii. Jest to kolejna, po opublikowaniu w roku ubiegłym w alfabecie Braille'a opracowania Sławomira Kalbarczyka „Zbrodnia Katyńska 1940 r. Kilka pytań i odpowiedzi”  oraz płyty edukacyjnej „Historia w filmie”  propozycja skierowana przez IPN do osób ze specyficznymi potrzebami edukacyjnymi.

Autorką opracowania poświęconego początkom NSZZ „Solidarność” jest Iwona Demczyszak z Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN we Wrocławiu – nauczycielka historii, która współpracowała z Ośrodkiem dla niewidomych im. Marii Grzegorzewskiej we Wrocławiu, prowadząc zajęcia dla młodzieży.

Materiały w całości drukowane są pismem Braille'a oraz czcionką dla osób słabowidzących.

W skład publikacji wchodzą:
- tekst merytorycznie wprowadzający w zagadnienie początków „Solidarności”,
- scenariusz lekcji,
- zadania do pracy indywidualnej,
- wykaz skrótów,
- słownik pojęć,
- biogramy,
- „Multimedialna oś czasu” – płyta CD dostosowana do percepcji osób niewidomych (audiodeskrypcja we fragmentach filmowych oraz syntezator mowy podczas prezentacji tablic z hasłami),
- konturowa mapa Polski z grafiką wypukłą i brajlem.

Materiały edukacyjne ukazały się dotąd w nakładzie 200 egzemplarzy. Oddział IPN planuje wysłać publikację do wszystkich ośrodków pracujących z młodzieżą niewidomą i słabowidzącą na terenie Polski. Materiały nie są przeznaczone do sprzedaży.

Fragment Wstępu

Publikacja „Solidarność – narodziny legendy” zawiera scenariusz lekcji o narodzinach „Solidarności” – największej organizacji opozycyjnej lat 80-tych w Polsce.

Stanowi doskonały wstęp do pogłębiania wiedzy o Niezależnym Samorządnym Związku Zawodowym „Solidarność”. Dzięki wykorzystanym dokumentom BP KC PZPR ukazuje reakcje ówczesnych władz partyjnych na strajki w lipcu i sierpniu 1980 roku. Drugoobiegowa prasa odkrywa poparcie opozycji demokratycznej. A fragmenty wspomnień i relacji pomagają poznać poglądy osób mających bezpośredni wpływ na ówczesne wydarzenia, będąc jednocześnie pretekstem do bliższego przedstawienia tych postaci.


Ze względu na wykorzystanie pisma brajlowskiego oraz materiałów filmowych z audiodeskrypcją scenariusz jest przystosowany dla osób niewidomych, może jednak być realizowany podczas zajęć z osobami słabowidzącymi.

W toku lekcji przewidziano pracę z multimedialną osią czasu, doceniając walory dydaktyczne wynikające z zastosowania środków audio. Prowadzący może wykorzystać wskazane przez autorkę fragmenty polskich filmów fabularnych i utworów muzycznych, dzięki którym scenariusz doskonale łączy wiedzę historyczną z wiedzą o polskiej kulturze. Zastosowanie grafiki wypukłej w konturowych mapach Polski ma na celu wspomóc orientację przestrzenną niewidomych.

Propozycja IPN jest wyjściem w stronę potrzeb niewidomych, dotarciem do grupy młodzieży marginalizowanej ze względu na swoje dysfunkcje.

Scenariusz dostępny jest także w wersji dla uczniów niestacjonarnych szkół polskich poza granicami kraju. (Teka Edukacyjna IPN „Z Solidarnością do wolności”, Warszawa 2010)