Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/5738,Spotkanie-Klubu-Historycznego-im-gen-Stefana-Roweckiego-Grota-w-Wieluniu-17-grud.html
14.03.2026, 18:43

Spotkanie Klubu Historycznego im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” w Wieluniu – 17 grudnia 2010

17.12.2010

Ostatnie w tym roku, grudniowe spotkanie Klubu Historycznego im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” w Wieluniu poświęcone było 29. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego. Z wykładem pt. „Stan wojenny w regionie łódzkim” wystąpił Robert Rabiega, pracownik Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN w Łodzi. Następnie z prelekcją pt. „Pomoc Kościoła dla represjonowanych w okresie stanu wojennego” wystąpił Przemysław Stępień, doktorant w Katedrze Historii Polski Współczesnej UŁ.

Spotkanie odbyło się 17 grudnia br. w Zespole Szkół nr 2 w Wieluniu (ul. R. Traugutta 12). Uczestnicy spotkania mieli możliwość zapoznania się z prezentowaną w tych dniach w szkole wystawą IPN pt. „Stan wojenny – spojrzenie po dwudziestu latach” (ekspozycja czynna jest od 15 grudnia 2010 r. do 5 stycznia 2011 r.).

***

Wystawa „Stan wojenny – spojrzenie po dwudziestu latach” została przygotowana przez pracowników Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi we współpracy z Muzeum Tradycji Niepodległościowych. Ekspozycja została otwarta 13 grudnia 2001 r. w siedzibie Muzeum. Celem autorów wystawy było przypomnienie dramatycznych wydarzeń, jakie miały miejsce w Polsce 13 grudnia 1981 r., kiedy po raz kolejny przeciwko społeczeństwu, które domagało się demokratyzacji życia politycznego i poprawy sytuacji gospodarczej, użyto siły. Dwudziesta rocznica wojskowego zamachu stanu, gdy na ulicach polskich miast znalazło się 70 tys. żołnierzy oraz 130 tys. milicjantów wyposażonych w kilka tysięcy czołgów i transporterów opancerzonych, spowodowała ogólnonarodową dyskusję i próbę oceny tych wydarzeń z perspektywy czasu.

Prezentowana wystawa była częścią projektu badawczo-edukacyjnego, mającego na celu naukowe opracowanie i popularyzację wiedzy o najnowszej historii Polski lat 80. Jej autorzy dotarli do fotografii, dokumentów i pamiątek, które przede wszystkim ukazują dzieje regionu łódzkiego w latach 1980-1983. Bohaterem tej ekspozycji jest łódzkie społeczeństwo, szczególnie ta jego część, która aktywnie przeciwstawiła się władzom komunistycznym, tworząc ośrodki pomocy dla internowanych i zwolnionych z pracy, duszpasterstwa ludzi pracy, duszpasterstwa środowisk twórczych, podziemny ruch wydawniczy. Aktywność poza oficjalnym życiem komunistycznego państwa zapoczątkowała tworzenie się społeczeństwa obywatelskiego, walczącego o demokratyczną Polskę.

W sferze zainteresowań twórców ekspozycji znalazły się również mechanizmy propagandy komunistycznej, która przekonywała zdezorientowanych obywateli, że władze wojskowe chronią zagrożony byt socjalistycznego państwa, stojącego w obliczu głodu i wojny domowej. Tymczasem dokonywano brutalnych pacyfikacji strajków okupacyjnych w zakładach pracy i na wyższych uczelniach. Nic nie zmieniło się również w gospodarce, co zwiedzający ekspozycję mogą zobaczyć na fotografiach pokazujących kolejki po papierosy, papier toaletowy i puste sklepowe półki. Wśród eksponatów znalazły się nie tylko pamiątki z działalności podziemnej, internowania i więzień ale również kartki na jedną parę butów i 5 litrów benzyny.