Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/5651,Wyklad-Grzegorza-Czapskiego-Antysowieckie-zamieszki-w-Szczecinie-z-10-grudnia-19.html
17.03.2026, 12:31

Wykład Grzegorza Czapskiego „Antysowieckie zamieszki w Szczecinie z 10 grudnia 1956 r.” – Szczecin, 9 grudnia 2010

09.12.2010

9 grudnia 2010 r. w Szkołach Salezjańskich w Szczecinie odbył się wykład Grzegorza Czapskiego „Antysowieckie zamieszki w Szczecinie z 10 grudnia 1956 r.” Prelekcja towarzyszyła wystawie „Nocna rewolta. Antysowieckie zamieszki w Szczecinie 10 grudnia 1956 r.”
.
Antysowieckie zamieszki, do jakich doszło 10 grudnia 1956 r. w Szczecinie, prawdopodobnie nigdy by nie wybuchły, gdyby nie powolna, lecz systematyczna erozja systemu totalitarnego w Europie Środkowo-Wschodniej dokonująca się w ciągu kolejnych lat po śmierci Józefa Stalina.

Wydarzenia 1956 r. odcisnęły na mieszkańcach Pomorza Zachodniego silne piętno. Dużym echem odbiły się w regionie relacje o buncie robotników w Poznaniu, który spacyfikowało wojsko i aparat bezpieczeństwa. W lipcu Eliasz Koton, kierownik Wojewódzkiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Publicznego w Szczecinie, informował przełożonych o różnych formach solidaryzowania się ludności regionu z robotnikami Poznania, wzrastającej niechęci do funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej czy wreszcie w ogóle władzy komunistycznej w kraju. W lipcu doszło do kilku incydentów, w tym do pobicia milicjantów w ramach rewanżu – „za Poznań”. Równocześnie szerzyła się szeptana propaganda, której ostrze wymierzone było głównie przeciwko ekipie rządowej kierowanej przez Edwarda Ochaba, relacjom polsko-sowieckim i sytuacji gospodarczej w Polsce.

Sytuacji wewnętrznej w kraju nie ostudziły ani apele przedstawicieli nowej ekipy rządzącej z Gomułką na czele, ani wezwania lokalnych sekretarzy PZPR. Co więcej, dał się zauważyć dalszy wzrost napięcia społecznego związanego z wydarzeniami, do których doszło w październiku i listopadzie 1956 r. na Węgrzech, i krwawą interwencją wojsk sowieckich. Wydarzenia te pogłębiły niechęć względem Armii Radzieckiej i wschodniego sąsiada. Podjęto akcję pomocy dla Węgrów, pojawiły się także żądania ograniczenia samowoli lokalnych dowódców i żołnierzy sowieckich, szczególnie licznych na Pomorzu Zachodnim.

Termin: 9 grudnia 2010 r., godz. 9.50
Szczecin, Szkoły Salezjańskie, ul. Ku Słońcu 124