Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/549,Drugie-spotkanie-zespolu-badajacego-wydarzenia-bydgoskie-z-3-i-4-wrzesnia-1939-r.html
01.04.2026, 16:52

Drugie spotkanie zespołu badającego wydarzenia bydgoskie z 3 i 4 września 1939 r. - Bydgoszcz, 4 lutego 2004 r.

10.02.2004
Blisko dwudziestu historyków, przedstawicieli czołowych ośrodków naukowych z Bydgoszczy, Torunia i Poznania, spotkało się 4 lutego 2004 roku w bydgoskiej delegaturze IPN. Tworzą oni zespół badawczy, który zajmuje się wyjaśnieniem wydarzeń bydgoskich z 3 i 4 września 1939 roku, nazwanymi przez propagandę Trzeciej Rzeszy „bydgoską krwawą niedzielą”. Zespół badawczy, któremu przewodniczy dyrektor Biura Edukacji Publicznej IPN dr hab. Paweł Machcewicz został powołany z inicjatywy IPN na spotkaniu 14 listopada 2003 r. w Delegaturze IPN w Bydgoszczy przez przedstawicieli: Akademii Bydgoskiej, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Instytutu Zachodniego w Poznaniu, Archiwum Państwowego w Bydgoszczy i Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego. Na drugim spotkaniu 4 lutego 2004 roku do zespołu przyłączyli się także przedstawiciele Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu i Polskiej Akademii Nauk w Toruniu.

Na spotkaniu 4 lutego 2004 roku podzielono zadania. Do końca 2004 roku tworzący zespół historycy mają przeprowadzić kwerendę w archiwach krajowych i zagranicznych, której celem będzie dotarcie, w miarę możliwości, do wszystkich dokumentów związanych bezpośrednio lub pośrednio z wydarzeniami 3 i 4 września, dokumentów dotyczących ich genezy i przebiegu. Kwerenda będzie prowadzona w zasobach archiwów na terenie Polski, m.in.: w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, Archiwum Państwowym w Bydgoszczy, Centralnym Archiwum Wojskowym w Warszawie, archiwum Instytutu Zachodniego w Poznaniu oraz zagranicą: w archiwach na terenie Moskwy, archiwach niemieckich, a także w zasobie Instytutu Polskiego i Muzeum gen. Władysława Sikorskiego w Londynie. Zebrane dokumenty i relacje zostaną poddane krytyce źródłowej i opublikowane. Wydawnictwo źródłowe planowane jest na przełom 2005 i 2006 roku, ale niewykluczone, że badania będą trwały dłużej, nawet kilka lat, bowiem celem ich jest zbliżenie się, na ile to możliwe, do pełnej prawdy na temat wydarzeń, jakie miały miejsce w Bydgoszczy 3 i 4 września 1939 roku.

Następne spotkanie zespołu odbędzie się 23 czerwca 2004 r., zostaną na nim złożone pierwsze sprawozdania z prowadzonych kwerend archiwalnych.

Skład zespołu:

  • Instytut Pamięci Narodowej reprezentują: dr hab. Paweł Machcewicz – przewodniczący zespołu, dr Tomasz Chinciński – sekretarz zespołu, dr Paweł Kosiński;

  • Akademię Bydgoską reprezentują: prof. dr hab. Włodzimierz Jastrzębski, dr Zdzisław Biegański, dr Andrzej Zaćmiński, dr Aleksander Lasik;

  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu reprezentują: prof. dr hab. Jan Szyling, prof. dr hab. Waldemar Rezmer, prof. dr hab. Zbigniew Karpus;

  • Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu reprezentują: prof. Przemysław Hauser;

  • Instytut Zachodni w Poznaniu reprezentują: dr Maria Rutowska, dr Stanisław Żerko;

  • Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk: dr Tomasz Łaszkiewicz;

  • Archiwum Państwowe w Bydgoszczy: dr Janusz Kutta, mgr Trzeciakowski;

  • Bydgoskie Towarzystwo Naukowe: dr Edmund Zarzycki, dr Jerzy Wojciak.