5 listopada br. w Centrum Edukacyjnym IPN w Warszawie (ul. Marszałkowska 21/25) odbyło się uroczyste otwarcie wystawy wrocławskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej „Skazani na karę śmierci w czasach stalinowskich i ich losy”.
Program spotkania:
- „Skazani” – prelekcja wprowadzająca – Wojciech Trębacz
- „Kara śmierci w stalinowskiej Polsce” – dr hab. Krzysztof Szwagrzyk
- Projekcja filmu „Oskarżenie” w reż. Grzegorza Brauna – wprowadzenie: Wojciech Trębacz
- „Ślady zbrodni. Ekshumacje i ustalenia poekshumacyjne” – dr hab. Krzysztof Szwagrzyk
Głównym tematem wystawy „Skazani na karę śmierci w czasach stalinowskich i ich losy” są dramatyczne losy Polaków, którzy nie pogodzili się z komunistyczną okupacją, osób skazanych na karę śmierci w okresie powojennym – konspiratorów i żołnierzy podziemia niepodległościowego. W powojennych realiach politycznych Polski, gdy prawo stało się jednym z wielu środków represji w toczącej się walce politycznej, nowa władza, głównie poprzez ustawodawstwo specjalne, zaostrzyła politykę karną w stosunku do rzeczywistych i domniemanych form opozycji. Zachowując pozory ciągłości władzy sądowniczej, komuniści w krótkim czasie wprowadzili alternatywny system wymiaru sprawiedliwości, tworząc ogromnie rozbudowaną sieć sądownictwa wojskowego, wyposażonego w szereg niezwykle restrykcyjnych aktów prawnych, nieprzystających do państwa okresu pokoju. Na ich podstawie, przez ponad 10 lat od zakończenia wojny, osoby cywilne, oskarżone o działalność skierowaną przeciwko wprowadzanemu od 1944 roku systemowi politycznemu, skazywane były przez sądy wojskowe.