Dzięki zaangażowaniu szczecińskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej oraz Koła Stowarzyszenia Wolnego Słowa w Szczecinie gościł prof. Andrzej Nowak z Uniwersytetu Jagiellońskiego, który dał wykład na temat stosunków polsko-rosyjskich w perspektywie historycznej.
Prof. Nowak rozpoczął wykład od wskazania różnic między oboma krajami, m.in. uwarunkowań geologicznych, klimatycznych czy religijnych, które stanowią o poczuciu odrębności cywilizacyjnej. Scharakteryzował dwie skrajnie różne postawy we wzajemnych stosunkach. Przypomniał zatem o 250 latach panowania Rosji nad Polską, z której Polacy wynieśli doświadczenie ofiary. Wskazał jej symbole, m.in. zbudowaną w 1835 r. warszawską cytadelę, w murach której w ciągu 70 lat więziono blisko 60 tys. więźniów politycznych, więźniów politycznych lat 1733–1917, których liczbę szacuje się na ok. 600–700 tys., zesłańców, których liczbę określa się na około 100 tys. Jako jedną z mniej dziś pamiętanych tragedii wymienił zgładzenie Polaków – obywateli Rosji w latach 1934–1938.
Traktowanie Polski przez Rosję prof. Nowak określił symbolicznie „przeszkodą”. Jako przykłady przywołał traktowanie Rzeczpospolitej przy jednoczeniu ziem ruskich, jednoczenia słowiańszczyzny pod opieką Rosji i, najważniejsze z obecnego punktu widzenia, zapoczątkowany przez Piotra I zwrot ku Zachodowi, i ciągłe próby sprowadzenia Polski do roli korytarza.
Pytania publiczności dotyczyły spraw aktualnych, a zwłaszcza połączenia z Kaliningradem, gazociągu, sytuacji w Gruzji i na Zakaukaziu.
Prof. Andrzej Nowak – polski historyk, publicysta, sowietolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, docent w Instytucie Historii PAN (kierownik pracowni Dziejów Rosji i ZSRR w IH), członek Polskiej Akademii Umiejętności, redaktor naczelny dwumiesięcznika „Arcana”. Publikuje również w „Naszym Dzienniku”, „Rzeczpospolitej”, „Gazecie Polskiej”, „Naszej Polsce”, „Dzienniku Polskim” oraz „Najwyższym Czasie!”.
Zdjęcia: Paweł Skubisz