Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/3995,Konferencja-popularnonaukowa-Proces-o-pacyfikacje-slaskich-kopaln-Dwie-dekady-wa.html
09.03.2026, 22:22

Konferencja popularnonaukowa „Proces o pacyfikacje śląskich kopalń. Dwie dekady walki o prawdę historii rozjechanej czołgami” – Katowice, 9 grudnia 2009

09.12.2009

9 grudnia 2009 r. na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach odbyła się konferencja „Proces o pacyfikacje śląskich kopalń. Dwie dekady walki o prawdę historii rozjechanej czołgami”.

Konferencję poprowadził i moderował dr Andrzej Drogoń, dyrektor katowickiego oddziału IPN. Na początku uczestnicy mogli obejrzeć film dokumentalny Agnieszki Świdzińskiej „Życiorysy z bliznami”, w którym przedstawiono m.in. nowe, nieznane dotąd relacje uczestników pacyfikacji kopalni „Wujek”.

Po projekcji głos zabrał dr Jarosław Neja z katowickiego IPN. Wygłosił referat o treści „Zmiany społeczno-polityczne w Polsce po 1989 r. Działalność sejmowej Komisji Specjalnej Jana Rokity i jej wpływ na możliwość wszczęcia procesów dotyczących zbrodni okresu stanu wojennego”. Następnie Teresa Semik z „Polska Dziennik Zachodni” przedstawiła „Kalendarium procesu o pacyfikacje śląskich kopalń. Aspekty społeczno-polityczne”. Dzięki zobrazowaniu kalendarium zebrani mogli prześledzić przebieg procesów sądowych i dostrzec ich przewlekłość. Treść kolejnej prelekcji to „Kwalifikacja prawna procesów o pacyfikacje śląskich kopalń: prawo polskie w świetle uwarunkowań prawno-międzynarodowych”. Głos zabrali kolejno trzej mówcy: prokurator Andrzej Majcher z katowickiego IPN, oskarżyciel posiłkowy w procesie o pacyfikacje śląskich kopalń Janusz Margasiński i dr Jacek Barcik z Uniwersytetu Śląskiego. Unaocznili oni zebranym wszelkie perypetie, jakie towarzyszyły próbom dochodzenia sprawiedliwości przed sądem (np. w sprawie Czesława Kiszczaka i Wojciecha Jaruzelskiego, których do chwili obecnej nie osądzono). Następnie dr Aleksandra Wentkowska Pełnomocnik Terenowy Rzecznika Praw Obywatelskich w referacie „Rozliczenia z totalitarną przeszłością a praktyka sądów polskich”, nawiązując do słów przedmówców przedstawiła działania RIP na rzecz walki o wymierzenie sprawiedliwości ludziom odpowiedzialnym za pacyfikację śląskich kopalń w stanie wojennym.

Po pierwszej części odbył się koncert Dominiki Świątek przy akompaniamencie pianisty Andrzeja Perkmana (w trakcie którego zebrani usłyszeli utwory Juliusza Słowackiego i Zbigniewa Herberta). Zaprezentowane również zostały utwory z nowej płyty: „Moja bezbronna Ojczyzna”.

Po koncercie miał miejsce panel dyskusyjny z udziałem czwórki niezwykłych gości – Jacka Jaworskiego, dzięki któremu światło dzienne ujrzały relacje bezpośrednich sprawców zbrodni w kopalni „Wujek”, oraz uczestników strajków w kopalni „Wujek” – Stanisława Płatka, Krzysztofa Pluszczyka i w kopalni „Manifest Lipcowy” – Czesława Kłoska.

Konferencja spotkała się z zainteresowaniem studentów Wydziału Prawa i Administracji UŚl, zwłaszcza Niezależnego Zrzeszenia Studentów Uniwersytetu Śląskiego, młodzieży szkół średnich Katowic oraz uczestników tamtych wydarzeń. Na konferencji obecni byli również dziennikarze: PAP, „Polska Dziennik Zachodni”, Tok FM, „Nasz Dziennik”, TVP Katowice, TVS, Radio Em.