Wizyta wiceambasadora Izraela w Polsce Yahela Vilana, kolejne medale dla „Sprawiedliwych wśród Narodów Świata” i wernisaż wystawy przygotowanej przez Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej IPN w Szczecinie to najważniejsze punkty niedzielnej ceremonii w Książnicy Pomorskiej.
Yahel Vilan przybył na uroczystość wraz z Ewą Rudnik – dyrektor Departamentu Sprawiedliwych wśród Narodów Świata Ambasady Izraela w Polsce. Wcześniej – w towarzystwie Agnieszki Gorczycy i Pawła Knapa z IPN w Szczecinie – goście zwiedzili kilka z najciekawszych zakątków Szczecina.
Podczas ceremonii medale wręczono rodzinom siedmiorga bohaterskich Polaków: Marii Karpiuk, Marii i Jana Lisowskich, Łucji i Witalisa Łukasiewiczów oraz Marii i Andrzeja Tkaczów.
Uroczystości towarzyszył wernisaż wystawy „Uczynki za które nie ma zapłaty. Sprawiedliwi z Zachodniopomorskiego”, przygotowanej przez Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej IPN w Szczecinie, a całość uświetnił występ Bogdana Szczerkowskiego (skrzypce) i Georgy’ego Polyaka (fortepian), którzy wykonali czteroczęściowy utwór „Mea Sha’arim” Pawła Gruenspana.
Organizatorzy spotkania: Ambasada Izraela w Polsce, Książnica Pomorska w Szczecinie, Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów Oddział w Szczecinie, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Szczecinie.
* * *
Maria Karpiuk w czasie wojny prowadziła gospodarstwo rolne we wsi Motwica (pow. Włodawa) i samotnie wychowywała trójkę dzieci: Pawła, Stefana i Zofię. Od wiosny do jesieni 1944 r. ukrywała w ziemiance wykopanej pod stodoła sześcioosobową żydowską rodzinę Soroków – mieszkańców pobliskiej Włodawy. Po wojnie Sorokowie wyemigrowali z Polski. Odznaczenie przyznane Marii Karpiuk odebrał jej wnuk, Henryk Łuczak z Goleniowa.
Maria i Jan Lisowscy mieszkali w Wilnie, gdzie pracowali jako nauczyciele. W 1940 r. rozpoczęli współprace z AK. Tuż przed ostateczną likwidacją wileńskiego getta we wrześniu 1943 r. przyjęli do swojego domu czworo uciekinierów. Awsiej Bezdański z dwiema córkami, Szulą i Zofią oraz Anna ukrywali się w domu Lisowskich około dziesięć miesięcy. Po wojnie Lisowscy zamieszkali w Gorzowie Wielkopolskim, a rodzina Bezdańskich wyemigrowała do Izraela. Odznaczenie przyznane państwu Lisowskim odebrali ich synowie – Stanisław Lisowski z Lubiszyna i Janusz Lisowski z Gorzowa Wielkopolskiego.
Łucja i Witalis Łukasiewiczowie, mieszkańcy Lwowa, uratowali w czasie Zagłady małego chłopca, Romana (Reuvena) Liebesa. Został on wyniesiony z getta i oddany pod opiekę Łukasiewiczom na początku 1942 r. W domu swoich wybawców przebywał do końca okupacji, a w 1950 r. wyemigrował do Izraela. Po wojnie Łukasiewiczowie zamieszkali w Szczecinie. Odznaczenie przyznane państwu Łukasiewiczom odebrał ich wnuk, Przemysław Łukasiewicz ze Szczecina.
Maria i Andrzej Tkaczowie w czasie wojny prowadzili gospodarstwo we wsi Łukowe w Bieszczadach. W czasie wojny dwukrotnie udzielili schronienia żydowskim uchodźcom, ukrywającym się w okolicznych lasach. Wśród uciekinierów znajdowała się rodzina Segal, z których łapankę przeżył jedynie 16-letni Melech. Jesienią 1943 r. Tkaczowie ponownie postanowili przyjąć chłopca do siebie i ukrywali go przez osiem miesięcy. Po wojnie Melech Segal wyjechał do Izraela, a Tkaczowie wraz z dziećmi zamieszkali w Kołobrzegu. Odznaczenie przyznane państwu Tkaczom odebrały ich dzieci – Mikołaj i Miron Tkaczowie z Kołobrzegu, Michał Tkacz z Białogardu i Olga Miturzyńska z Koszalina.