Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/317,Wystawa-Sanitariuszka-Inka-i-mlodzi-bohaterowie-Armii-Krajowej.html
02.04.2026, 09:54

Wystawa „Sanitariuszka „Inka” i młodzi bohaterowie Armii Krajowej”.

01.04.2003
28 sierpnia 1946 r., na 6 dni przed 18 urodzinami, Danka Siedzikówna „Inka” weszła do sali egzekucyjnej w gdańskim więzieniu przy ul. Kurkowej. Była 6.15. Sala egzekucyjna pełna ludzi. Prokurator, lekarz, funkcjonariusze UB i najbardziej przejęty tą sytuacją wikary kościoła garnizonowego w Gdańsku ks. Marian Prusak, który dwie godziny wcześniej spowiadał dziewczynę. Prokurator odczytał wyrok. Strzały z pepesz drasnęły tylko Dankę i poraniły jej towarzysza niedoli, oficera wileńskiej AK Feliksa Selmanowicza „Zagończyka”. Obydwoje zdążyli przedtem krzyknąć: „Niech żyje Polska!” Osunęli się na ziemię. „Inka” podniosła się raz jeszcze i krzyknęła „Niech żyje »Łupaszko«!”. Funkcjonariusz UB podszedł i z bliskiej odległości, strzałami z pistoletu, zabił obydwoje.
W pożegnalnym grypsie, przekazanym z gdańskiego więzienia już po wyroku śmierci, napisała: Jest mi smutno, że muszę umierać. Powiedzcie mojej babci, że zachowałam się jak trzeba...
Sprawa „Inki” stała się znana w całej Polsce dzięki publikacjom na ten temat w „Biuletynie IPN”, w „Rzeczpospolitej” oraz w innych mediach. W Sopocie zielony teren wokół Pomnika Armii Krajowej radni nazwali Skwerem Sanitariuszki „Inki”. 3 maja 2003 r. w tym miejscu zostanie odsłonięty kamienny obelisk poświęcony „Ince”.
Biuro Edukacji Publicznej Oddziału Gdańskiego IPN prowadzi od wielu miesięcy akcję edukacyjną, mającą na celu zapoznanie jak najszerszych kręgów młodzieży w Polsce z postacią dzielnej sanitariuszki. 31 marca br. w Morąskim Domu Kultury kierownik Referatu Wystaw i Edukacji gdańskiego OBEP Piotr Szubarczyk wygłosił prelekcję na temat życia i śmierci „Inki”. Została też zaprezentowana okolicznościowa wystawa przygotowana przez OBEP Gdańsk.