Nagroda BohaterONy im. Powstańców Warszawskich przyznawana jest osobom i instytucjom, które w wyjątkowy sposób przyczyniają się do popularyzowania historii Polski z lat 1918–1989 oraz do rozwijania edukacji historycznej i patriotycznej. Jej celem jest także uhonorowanie współczesnych form patriotyzmu i postaw opartych na wartościach, którymi kierowali się uczestnicy Powstania Warszawskiego.
Nagroda przyznawana jest w ośmiu kategoriach: firma, instytucja, nauczyciel, osoba publiczna, dziennikarz, organizacja non profit, pasjonat oraz twórca. Kategoria „twórca” pojawiła się po raz pierwszy w edycji 2025.
Laureatów w poszczególnych kategoriach wybiera Kapituła Nagrody, w której zasiadają przedstawiciele rządu, historycy, osoby publiczne, reprezentanci środowisk kombatanckich oraz ambasadorowie projektu. Jednym z członków Kapituły jest dr hab. Karol Polejowski, zastępca prezesa IPN. Kapituła przyznaje w każdej kategorii trzy wyróżnienia – Brązowego, Srebrnego i Złotego BohaterONa. Na ostateczne wyniki wpływ mają również głosy internautów oddane w głosowaniu internetowym. Dodatkowo w każdej kategorii wręczany jest Złoty BohaterON Publiczności.
Podczas gali wręczenia Nagrody BohaterONy im. Powstańców Warszawskich doradca społeczny Prezydenta RP Adrianna Garnik odczytała list od prezydenta Karola Nawrockiego skierowany do uczestników i organizatorów uroczystości:
– Dziękuję wszystkim zaangażowanym w tę inicjatywę za pielęgnowanie pamięci o wielkim narodowym zrywie i jego uczestnikach. Szczególne wyrazy uznania kieruję do tegorocznych laureatów. Podejmowane przez Państwa starania są również formą oddawania należnej czci naszym heroicznym rodakom. Życzę Państwu wytrwałości w dalszym realizowaniu wszelkich przedsięwzięć, które umacniają nasze dziedzictwo narodowe i dobrze służą biało-czerwonej wspólnocie. Niech dzisiejsza uroczystość będzie pięknym świętem polskości dumnej i solidarnej, wiernej tradycji i zarazem nowoczesnej.
Instytut Pamięci Narodowej reprezentował dyrektor Biura Prezesa dr Marek Jedynak, który wręczył Jarosławowi Wróblewskiemu z Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL nagrodę Złotego BohaterONa Publiczności w kategorii dziennikarz.
Nagrodę Specjalną BohaterON 2026 – za ponad trzy dekady zaangażowania w dokumentowanie ludobójstwa wołyńskiego, odnajdywanie miejsc pochówku jego ofiar oraz upamiętnianie zamordowanych Polaków – otrzymał dr Leon Popek z Instytutu Pamięci Narodowej.
Laureaci 2026
Instytucja
- Złoty BohaterON: Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie
- Srebrny BohaterON: Muzeum Stutthof w Sztutowie
- Brązowy BohaterON: Państwowe Muzeum na Majdanku
- Złoty BohaterON Publiczności: Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie
Organizacja Non Profit
- Złoty BohaterON: Fundacja Wrocławskie Hospicjum dla Dzieci
- Srebrny BohaterON: Fundacja Europejska Sieć „Pamięć i Solidarność”
- Brązowy BohaterON: Fundacja CHOPS
- Złoty BohaterON Publiczności: Fundacja Wrocławskie Hospicjum dla Dzieci
Firma
- Złoty BohaterON: Spółdzielnia Socjalna „Pożyteczni”
- Srebrny BohaterON: Klimas Wkręt-met
- Brązowy BohaterON: Wiśniowski
- Złoty BohaterON Publiczności: Spółdzielnia Socjalna „Pożyteczni”
Nauczyciel
- Złoty BohaterON: Piotr Czerepuk
- Srebrny BohaterON: Aleksandra Budzińska
- Brązowy BohaterON: Agnieszka Mysakowska
- Złoty BohaterON Publiczności: Piotr Czerepuk
Osoba publiczna
- Złoty BohaterON: Andrzej Wrona
- Srebrny BohaterON: Monika Hoffman-Piszora
- Brązowy BohaterON: Eryk Kulm
- Złoty BohaterON Publiczności: Marta Żmuda-Trzebiatowska
Dziennikarz
- Złoty BohaterON: Małgorzata Orłowska
- Srebrny BohaterON: Żaneta Walentyn i Michał Słobodzian
- Brązowy BohaterON: Jacek Kosiak i Jarosław Burchardt
- Złoty BohaterON Publiczności: Jarosław Wróblewski
Pasjonat
- Złoty BohaterON: Agata i Tomasz Wrona
- Srebrny BohaterON: Maria Król
- Brązowy BohaterON: Marek Probosz
- Złoty BohaterON Publiczności: Michał Leksiński
Twórca
- Złoty BohaterON: Andrzej Ossowski
- Srebrny BohaterON: Michał Rusinek i Joanna Rusinek
- Brązowy BohaterON: Teresa Czerniewicz-Umer
- Złoty BohaterON Publiczności: Michał Rusinek i Joanna Rusinek
* * *
BohaterON – włącz historię! to ogólnopolska kampania mająca na celu upamiętnienie i uhonorowanie uczestników Powstania Warszawskiego oraz promocję historii Polski XX wieku. Jest realizowana od 2016 roku przez dwie wrocławskie organizacje: Fundację Sensoria i Fundację Pokolenia Kolumbów, których działaniom przyświeca hasło: Pamięć – Edukacja – Pomoc.
Ważną część kampanii BohaterON – włącz historię! stanowi edukacja. Od kilku lat wspólnie z Instytutem Pamięci Narodowej organizowane są seminaria dla nauczycieli z całej Polski. Dotychczas wzięło w nich udział ponad 600 osób. Seminarium łączy elementy edukacji terenowej z warsztatami metodycznymi. Uczestnicy mieli możliwość zwiedzenia z przewodnikiem Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL i Cmentarz Wojskowy na Powązkach.
* * *
Dr Leon Popek – historyk związany z Instytutem Pamięci Narodowej, od 1992 roku uczestniczy w pracach poszukiwawczych i ekshumacyjnych na Wołyniu. Jego determinacja oraz współpraca z polskimi i ukraińskimi badaczami przyczyniła się do odnalezienia szczątków setek ofiar, zorganizowania godnych pochówków i upamiętnienia miejsc ich spoczynku. Historia Wołynia jest dla Leona Popka również osobistym doświadczeniem – w 1943 roku z rąk ukraińskich nacjonalistów zginęło około 40 członków jego rodziny.
Leon Popek jest autorem i współautorem licznych publikacji, m.in. Ostrówki. Wołyńskie ludobójstwo, Dokumenty zbrodni wołyńskiej oraz Kres. Historie dzieci ocalonych z pogromów. W swojej pracy naukowej wiele uwagi poświęca również zachowaniu dziedzictwa dawnych Kresów, m.in. jako współautor albumu Kościoły i kaplice na Wołyniu z obrazami Włodzimierza Sławosza Dębskiego. Leon Popek od ponad 30 lat zabiega o to, by ofiary odzyskały swoje imiona i doczekały się godnego pochówku, a ich bliscy mieli wreszcie miejsce, w którym mogą zapalić znicz i zmówić modlitwę za pomordowanych.