Celem wizyty dyrektora Adama Siwka w Rumunii było podjęcie rozmów na temat nowych inicjatyw upamiętniających polską historię, a także rozwoju współpracy w obszarze edukacji historycznej i popularyzowania poza granicami kraju wiedzy o losach Polaków podczas II wojny światowej. W spotkaniach uczestniczył również ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Rumunii Paweł Soloch.
Jednym z najważniejszych punktów pobytu w Rumunii było spotkanie z Cristiną Lapis, prezes i założycielką organizacji Asociația Milioane de Prieteni (Million of Friends Association), prowadzącej słynne sanktuarium niedźwiedzi AMP Libearty w Zărnești. Rozmowy dotyczyły możliwości realizacji pomnika niedźwiedzia Wojtka na terenie ośrodka, który każdego roku odwiedza około 40 tysięcy osób. Powstanie upamiętnienia w tak rozpoznawalnym miejscu pozwoliłoby przybliżać historię niezwykłego zwierzęcia szerokiemu gronu odbiorców, w tym licznym turystom z różnych krajów.
Historia niedźwiedzia Wojtka zajmuje szczególne miejsce w opowieści o losach polskich żołnierzy podczas II WŚ. W 1942 r. żołnierze Armii Polskiej na Wschodzie przygarnęli młodego niedźwiedzia brunatnego, który towarzyszył później żołnierzom 2. Korpusu Polskiego. Wojtek stał się nieformalnym członkiem jednostki, a po przyjęciu do wojska otrzymał status żołnierza i własną książeczkę ewidencyjną. Najbardziej znana opowieść związana z jego wojennymi losami dotyczy bitwy o Monte Cassino, podczas której miał pomagać w przenoszeniu skrzyń z amunicją artyleryjską. Wizerunek niedźwiedzia niosącego pocisk stał się symbolem 22. Kompanii Zaopatrywania Artylerii. Dzieje Wojtka do dziś pozostają symbolem polskiego szlaku bojowego podczas II wojny światowej.
Spotkanie w Zărnești miało szeroki wymiar. Rozmowy dotyczyły także potencjalnych przedsięwzięć Instytutu Pamięci Narodowej w zakresie edukacji historycznej, a także możliwości zaprezentowania wystaw IPN w siedzibie AMP Libearty. Współpraca mogłaby przyczynić się do popularyzacji wiedzy o polskiej historii, losach polskich żołnierzy oraz wspólnych wątkach łączących oba kraje. Powstanie upamiętnienia w tak rozpoznawalnym miejscu pozwoliłoby przybliżać historię niezwykłego zwierzęcia szerokiemu gronu odbiorców, w tym licznym turystom z różnych krajów.
Wizytę w ośrodku dla niedźwiedzi poprzedziło spotkanie z Januszem Szalińskim, konsulem honorowym Rzeczypospolitej Polskiej w Braszowie. Następnie dyrektor Adam Siwek, wraz z polską delegacją, udał się na spotkanie z Ioanem-Cosminem Feroiu, burmistrzem gminy Bran. Rozmowy koncentrowały się na możliwościach współpracy w zakresie powstania polskich upamiętnień na terenie gminy, które przypominałyby o obecności Polaków w historii regionu oraz o wydarzeniach i postaciach związanych z polskim dziedzictwem narodowym. Burmistrz ciepło przyjął polską delegację, a spotkanie stworzyło przestrzeń do omówienia dalszych działań na rzecz zachowania pamięci historycznej.
Zwieńczeniem dnia była wizyta przy kamiennym ołtarzu polowym w Timișu de Sus, niedaleko Braszowa. To wyjątkowe miejsce pamięci zostało wzniesione w 1940 r. przez polskich żołnierzy internowanych w Rumunii po kampanii wrześniowej 1939 r. Ołtarz, zbudowany z kamienia w leśnym otoczeniu, stanowi świadectwo wiary, patriotyzmu i przywiązania do ojczyzny żołnierzy, którzy mimo przymusowego oddalenia od Polski starali się zachować narodową tożsamość i wspólnotę. Jest również materialnym śladem wojennych losów Polaków, których droga do wolności prowadziła przez Rumunię.
Miejsce to pozostaje ważnym punktem na mapie polskiej pamięci historycznej, również ze względu na organizowane tam corocznie msze święte, gromadzące Polaków pragnących oddać hołd żołnierzom i pielęgnować pamięć o ich losach. Z uwagi na historyczne znaczenie ołtarza oraz podtrzymywaną wokół niego tradycję pamięci, lokalizacja ta znalazła się wśród potencjalnych miejsc przyszłych działań upamiętniających Instytutu Pamięci Narodowej. Rozmowy i wizytacja wpisują się w szersze działania na rzecz ochrony polskiego dziedzictwa historycznego poza granicami kraju.
Wizyta dyrektora Adama Siwka w Rumunii była poprzedzona działaniami upamiętniającymi polskie postacie i wydarzenia historyczne w Bukareszcie. Dzień wcześniej dyrektor zapalił znicze na grobach rodzin Skupiewskich i Żalplachtów na cmentarzu Bellu Catolic. Spoczywają tam przedstawiciele rodzin związanych z polskimi tradycjami niepodległościowymi, w tym uczestnicy powstania styczniowego. Szczególne miejsce w tym kontekście zajmuje Jan Żalplachta, znany również jako Zapałowicz, dowódca powstańczy, którego losy przypominają o walce kolejnych pokoleń Polaków o odzyskanie niepodległości.
Znicz zapłonął również na grobie będącym pierwszym miejscem pochówku Józefa Becka, ministra spraw zagranicznych II Rzeczypospolitej, który po wybuchu II wojny światowej znalazł się na uchodźstwie w Rumunii i zmarł tam w 1944 r. Jego szczątki spoczywały poza granicami ojczyzny przez kilkadziesiąt lat. W 1991 r. urnę z prochami polityka przewieziono do Polski, przywracając mu miejsce w narodowej przestrzeni pamięci.
Wizyta w Rumunii stanowiła ważny krok w kierunku rozwijania współpracy na rzecz ochrony i popularyzacji polskiego dziedzictwa historycznego. Rozmowy o pomniku niedźwiedzia Wojtka, potencjalnych inicjatywach edukacyjnych i wystawienniczych IPN, a także o upamiętnieniach związanych z losami polskich żołnierzy i przedstawicieli polskiej historii na rumuńskiej ziemi pokazały, jak wiele obszarów łączy oba kraje. Działania te służą nie tylko zachowaniu materialnych świadectw przeszłości, lecz także przekazywaniu wiedzy o polskiej historii kolejnym pokoleniom oraz budowaniu międzynarodowej przestrzeni pamięci.