Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/247938,W-Holandii-upamietnilismy-udzial-1-Samodzielnej-Brygady-Spadochronowej-w-operacj.html
23.09.2026, 02:55
W Holandii upamiętniliśmy udział 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej w operacji „Market Garden” – 19 września 2026. Fot. Piotr Nosarzewski (IPN)
W Holandii upamiętniliśmy udział 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej w operacji „Market Garden” – 19 września 2026. Fot. Piotr Nosarzewski (IPN)
W Holandii upamiętniliśmy udział 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej w operacji „Market Garden”. Na zdj. Dilan Yeşilgöz-Zegeriuz, Minister Obrony Narodowej Królestwa Niderlandów – 19 września 2026. Fot. Piotr Nosarzewski (IPN)
W Holandii upamiętniliśmy udział 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej w operacji „Market Garden” – 19 września 2026. Fot. Piotr Nosarzewski (IPN)
W Holandii upamiętniliśmy udział 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej w operacji „Market Garden”. Na zdj. Margareta Kassangana, Ambasador RP przy Królestwie Niderlandów – 19 września 2026. Fot. Piotr Nosarzewski (IPN)
W Holandii upamiętniliśmy udział 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej w operacji „Market Garden” – 19 września 2026. Fot. Piotr Nosarzewski (IPN)
W Holandii upamiętniliśmy udział 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej w operacji „Market Garden”. Na zdj. Patricia Hoytink-Roubos, burmistrz gminy Overbetuwe – 19 września 2026. Fot. Piotr Nosarzewski (IPN)
W Holandii upamiętniliśmy udział 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej w operacji „Market Garden” – 19 września 2026. Fot. Piotr Nosarzewski (IPN)
W Holandii upamiętniliśmy udział 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej w operacji „Market Garden” – 19 września 2026. Fot. Piotr Nosarzewski (IPN)

W Holandii upamiętniliśmy udział 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej w operacji „Market Garden”

19 września 2026 roku w holenderskim Driel delegacja IPN uczestniczyła w uroczystości upamiętniającej udział polskich żołnierzy 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej gen. Stanisława Sosabowskiego w operacji „Market Garden” – największej alianckiej operacji powietrznodesantowej w czasie II wojny światowej, przeprowadzonej na terytorium okupowanej Holandii we wrześniu 1944 roku.

Uroczystość, zorganizowana przez fundację Stichting Driel-Polen, miała miejsce na Placu Polskim (Polenplein) w Driel, pod pomnikiem upamiętniającym polską brygadę i jej dowódcę. Obchody rozpoczęło wprowadzenie sztandaru 6 Brygady Powietrznodesantowej, która jest spadkobiercą tradycji 1 SBS i nosi chlubne imię gen. Sosabowskiego.

W trakcie ceremonii głos zabrali prezes fundacji Frank Boeijen, burmistrz gminy Overbetuwe Patricia Hoytink-Roubos, Minister Obrony Narodowej Królestwa Niderlandów Dilan Yeşilgöz-Zegeriuz oraz Ambasador RP przy Królestwie Niderlandów Margareta Kassangana. Stronę polską reprezentował również dowódca 6 Brygady Powietrznodesantowej płk Piotr Bieniek.

Wydarzenie uświetniły występy zespołu „Promyki Krakowa”, który wykonał m.in. utwór My, Pierwsza Brygada. Następnie odbyła się ceremonia złożenia wieńców pod pomnikiem oraz odegranie hymnów Polski, Wielkiej Brytanii i Holandii, wraz z podniesieniem flag narodowych.

Uroczystość zakończyło wymarsz gwardii honorowej i wyprowadzenie sztandaru 6 Brygady.

Następnego dnia odbyła się również uroczystość ku czci żołnierzy poległych podczas operacji „Market Garden” na cmentarzu wojennym w Oosterbeek, w której udział wzięli m.in. Ambasador Margareta Kassangana i płk Piotr Bieniek.

* * *

Polscy skoczkowie szkolili się z myślą, że zostaną przerzuceni drogą powietrzną do ojczyzny i wezmą udział w jej wyzwalaniu, lecz brutalna rzeczywistość geopolityczna pokrzyżowała te zamierzenia. Zamiast lecieć na pomoc powstańczej Warszawie, żołnierze gen. Sosabowskiego zostali przeznaczeni do udziału w operacji „Market Garden”. Celem zmasowanych desantów spadochronowych i szybowcowych wykonanych między Eindhoven a Arnhem w Holandii przez jednostki amerykańskie, brytyjskie i polskie było uchwycenie szeregu przepraw, by umożliwić potężnemu komponentowi lądowemu (brytyjski XXX Korpus) dotarcie do Renu w ciągu dwóch-trzech dni od rozpoczęcia działań. Przekroczenie wspomnianej rzeki oznaczałoby zdobycie strategicznego przyczółku do natarcia na przemysłowe serce III Rzeszy (zagłębie Ruhry) i dało możliwość obejścia niemieckich umocnień na Linii Zygfryda. Operacja „Market Garden” była śmiałym i bardzo ryzykownym przedsięwzięciem zaplanowanym przez brytyjskiego feldmarszałka Bernarda Montgomery'ego, które zakończyło się niepowodzeniem. Aliantom nie udało się zdobyć ostatniej kluczowej przeprawy na Renie w Arnhem, której nadano miano „jednego mostu za daleko”. O przeprawę tę krwawy bój stoczyła brytyjska 1. Dywizja Powietrznodesantowa wspierana przez polskich spadochroniarzy.

Dowiedz się więcej: