Spektakl opowiada historię młodszego lejtnanta Michaiła Zubowa, który wraz z oddziałami Armii Czerwonej wkracza na terytorium II Rzeczypospolitej. Bohater, ukształtowany przez stalinowską propagandę, bezkrytycznie przyjmuje narzucony przez system obraz świata. Posłuszeństwo, strach i ideologiczna wrogość wobec „burżuazyjnych” przeciwników zastępują mu samodzielne myślenie.
Jak podkreślił zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski, data prezentacji spektaklu miała szczególne znaczenie.
– 17 września w dziejach XX-wiecznej Polski to dzień absolutnie szczególny, naznaczony sowiecką agresją przeciwko Polsce, która od ponad dwóch tygodni zmagała się z agresją niemiecką.
Zastępca prezesa IPN zwrócił uwagę, że sowiecka agresja rozpoczęła okres represji wobec mieszkańców okupowanych ziem. Wśród ofiar znalazły się polskie elity, oficerowie i żołnierze Wojska Polskiego, funkcjonariusze Korpusu Ochrony Pogranicza, policjanci, leśnicy, a także przedstawiciele świata nauki, kultury i sztuki.
– To w końcu zbrodnia katyńska z wiosny 1940 roku, to cztery wielkie fale deportacyjne obywateli Rzeczypospolitej z lat 1940–1941, a potem, kiedy Sowieci wracali w roku 1944 i zajmowali ziemie polskie, kolejna fala wywózek z lat 1944–1945. Kiedy patrzymy na tamte wydarzenia z perspektywy prawie dziewięciu dekad, widzimy, że rana zadana wówczas Polsce wciąż krwawi
– powiedział dr hab. Karol Polejowski.
W wydarzeniu wziął udział m.in. dyrektor Biura Edukacji Narodowej dr Adam Pleskaczyński.
„Zapiski oficera Armii Czerwonej” są sceniczną adaptacją powieści Sergiusza Piaseckiego, której groteskowa forma pozwala ukazać absurd sowieckiej propagandy oraz sposób, w jaki ideologia kształtowała postrzeganie rzeczywistości przez funkcjonariuszy systemu.
Polski Teatr Studio w Wilnie prezentuje spektakl nieprzerwanie od 13 lat. Przedstawienie wyreżyserowane przez Sławomira Gaudyna było prezentowane zarówno na Litwie, jak i w Polsce, spotykając się z uznaniem widzów i krytyków.
Jak podkreślają twórcy, wraz z upływem czasu spektakl zyskuje nowe znaczenia. Wydarzenia we współczesnej Europie Wschodniej sprawiają, że tekst Piaseckiego nabiera dodatkowego, aktualnego kontekstu.
***
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w uznaniu dla dorobku pisarskiego Sergiusza Piaseckiego, jego postawy patriotycznej i walki o polską wolność, ustanowił rok 2026 Rokiem Sergiusza Piaseckiego.
Twórcy:
Autor: Sergiusz Piasecki
Reżyseria: Sławomir Gaudyn
Wykonanie: Edward Kiejzik (w roli głównej) oraz Ewelina Stasiłowicz i Marek Pszczołowski
Dyrektor Artystyczny: Lila Kiejzik
Produkcja: Polski Teatr Studio w Wilnie