Projekt, skierowany do młodzieży, przybliża pracę Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN w zakresie docierania do ukrytych miejsc pochówku Polaków – ofiar totalitaryzmów. Do udziału w projekcie „Łączka i inne miejsca poszukiwań” zaproszeni są uczniowie szkół podstawowych, szkół ponadpodstawowych wraz z nauczycielami, harcerze, członkowie organizacji młodzieżowych, krajoznawczych i innych, z pełnoletnimi opiekunami.
Przez kilka miesięcy prowadzone były spotkania ze specjalistami z różnych dziedzin nauki m.in. archeologami, genetykami, antropologami czy archiwistami. Uczestnicy poznawali metody wykorzystywane w trakcie poszukiwań miejsc pochówków i brali udział w warsztatach edukacyjnych. Po zakończonym cyklu całorocznych spotkań przybliżających specyfikę pracy Biura Poszukiwań i Identyfikacji, zadaniem uczestniów jest przygotowanie krótkiej, 2-minutowej etiudy filmowej.
W liście odczytanym przez doradcę Sławomira Mazurka, Prezydent RP Karol Nawrocki podkreślił, że z uznaniem wita inicjatywy, które skłaniają młodych nie tylko do poznawania naszych dziejów najnowszych, lecz także do ich głębokiego rozumienia, osobistego przeżywania i dzielenia się historyczną pasją z rówieśnikami. Wśród tych przedsięwzięć szczególne miejsce zajmuje projekt edukacyjny „Łączka i inne miejsca poszukiwań”.
– Kamień odrzucony przez budujących – tych, którzy chcieli oprzeć przyszłość Polski na zbrodni i kłamstwie – stał się kamieniem węgielnym wolnej i dumnej Rzeczypospolitej oddającej cześć swoim najlepszym synom i córkom. To zobowiązanie nie należy wyłącznie do przeszłości – my także musimy je przyjąć.
– dodał Prezydent RP.
Dr hab. Karol Polejowski, zastępca prezesa IPN przypomniał, że w Instytucie Pamięci Narodowej wierzymy mocno w to, że pamięć, którą nosimy w sobie, kultywujemy, jest tym elementem, który nas konstytuuje. Pamięć jest najważniejsza i czyni nas tym, kim jesteśmy.
– „Łączka i inne miejsca poszukiwań” to projekt edukacyjny. Historii uczycie się z podręczników, ale ten projekt pozwala wam ją poznać w praktyce. Pojawić się w miejscu, gdzie historia się działa, gdzie możecie na co dzień obcować z historią. Bo te miejsca, gdzie spoczywają nasi bohaterowie, w tak bestialski sposób pomordowani przez komunistycznych zdrajców, kolaborantów, zasługują na to, by przywołać je z niepamięci.
– zaznaczył.
Dr hab. Krzysztof Szwagrzyk, zastępca prezesa IPN i dyrektor Biura Poszukiwań i Identyfikacji zwrócił się do młodzieży:
– Chciałbym w sposób szczególny podziękować wszystkim uczestnikom projektu, a także ich opiekunom za okazaną pomoc. Życzę Wam, abyście, tak jak teraz, szli przez życie z wysoko podniesioną głową, dumni ze swojej historii i z tego, że jesteście Polakami.
W uroczystej gali wzięli udział m.in. dyrektor generalny IPN Wiesława Misior, dyrektor Archiwum IPN Marzena Kruk, rzecznik prasowy IPN, dyrektor Biura Rzecznika Prasowego dr Rafał Kościański, dyrektor Biura Prezesa dr Marek Jedynak, dyrektor Biura Badań Historycznych dr Sebastian Pilarski, dyrektor Biura Edukacji Narodowej dr Adam Pleskaczyński, dyrektor Centralnego Przystanku Historia Anna Putkiewicz, dyrektor Wydawnictwa IPN dr Natalia Cichocka, dyrektor Biura Współpracy Międzynarodowej Katarzyna Dryńska i zastępca dyrektora Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL Jacek Pawłowicz.
* * *
W tegorocznej edycji projektu udział wzięły udział 54 zespoły projektowe z całej Polski skupiające 289 uczniów. 24 drużyny to reprezentanci szkół podstawowych, 28 ze szkół średnich i 2 zespoły z organizacji pozaszkolnych.
Spośród wszystkich nagranych filmów jury wyłoniło 15 zwycięskich filmów. Ukazane zostały sylwetki postaci takich jak ks. Władysław Gurgacz, ks. Rudolf Marszałek czy sprawa niemieckiego obozu dla młodzieży w Łodzi, czy lokalne upamiętnienia bohaterów. Uczniowie starali się ukazać sens i misję pracy Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN.
Do finału IX edycji projektu „Łączka i inne miejsca poszukiwań” zakwalifikowały się zespoły z następujących szkół:
- „Odzyskana tożsamość” – Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. M. Abakanowicz w Gdyni
- „Pod warstwą ziemi” – Szkoła Podstawowa nr 24 w Zabrzu
- „Odzyskane imię” – Harcerze z 10. Białostockiej Drużyny Historyczno-Rekonstrukcyjnej „Szczyt” im. 10 Pułku Ułanów Litewskich
- „Chcemy ich tylko pochować” – Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. M. Abakanowicz w Gdyni
- „Ostatnia Msza Opoki” – Szkoła Podstawowa im. Rodziny Wyleżyńskich w Wielgolesie
- „W imię Boga i Polski. Ks. W. Gurgacz SJ” – Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w Krakowie
- „Wyklęci” – Klub Historyczny Grupa Bojowa „Hubal” w Miliczu
- „Projekt Łączka 2025/2026” – Liceum Ogólnokształcące nr 38 im. S. Kostki Potockiego w Warszawie
- „Na tropie” – Katolicka Szkoła Podstawowa w Pruszczu Gdańskim
- „Noc św. Heleny” – Zespół Szkół Zawodowych nr 2 w Mińsku Mazowieckim
- „M. Michalczyk – żołnierz dwóch wojen” – II Liceum Ogólnokształcące w Zawierciu
- „Obozowe dzieciństwo” – Technikum Elektroniczne nr 3 im. AK „Żywiciel” w Warszawie
- „Stara sosna na Majdanie” – Szkoła Podstawowa nr 47 im. Jana Klemensa Branickiego w Białymstoku
- „Bo pamięć to jest skład… S. Balcer” – Szkoła Podstawowa nr 23 Bydgoszczy
- „»Nil« – złamana obietnica” – Liceum Ogólnokształcące im. T. Zana w Pruszkowie
Projekt „Łączka i inne miejsca poszukiwań” został przygotowany przez trzy biura Instytutu Pamięci Narodowej: Biuro Poszukiwań i Identyfikacji, Centralny Przystanków Historia oraz Biuro Edukacji Narodowej. Prowadzony jest we współpracy z oddziałami IPN na terenie całej Polski. Zajęcia organizują oddziały i delegatury IPN.
Projekt objęty jest honorowym patronatem Prezydenta RP Karola Nawrockiego.
