Decyzja władz komunistycznych o zakazie publicznych obchodów historycznego święta 3 Maja w 1946 r. wywołała oburzenie społeczne, szczególnie wśród studentów i uczniów. Po uroczystych mszach, formowały się spontaniczne pochody, które przekształcały się w demonstracje polityczne, m.in. z hasłami poparcia dla opozycyjnego PSL i Stanisława Mikołajczyka.
Władze użyły siły do pacyfikacji tłumów. Najtragiczniejsze wydarzenia miały miejsce w Krakowie (walki uliczne, strzały do tłumu, liczne aresztowania studentów).
Następstwem tych protestów były masowe aresztowania i represje, które dotknęły głównie środowiska akademickie. Po wydarzeniach nastąpiły strajki absencyjne na wielu uczelniach i szkołach w całym kraju. Efektem wydarzeń była również likwidacja autonomii wszystkich uczelni poprzez powołanie Rady Szkół Wyższych.
Wydarzenia te nazywane są niekiedy „zapomnianym polskim miesiącem” lub „przedwiośniem czerwca '56”.
W debacie poświęconej tym wydarzeniom wezmą udział wybitni znawcy tematu:
- dr Łukasz Kamiński, dyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu,
- dr Michał Wenklar, zastępca dyrektora Oddziału IPN w Krakowie,
- dr hab. Jacek Wołoszyn, oddziałowe Biuro Badań Historycznych IPN w Lublinie.
Moderatorem będzie prof. dr hab. Mirosław Szumiło, Biuro Badań Historycznych IPN.