Nagroda im. Janusza Kurtyki odgrywa istotną rolę w utrwalaniu narracji o najnowszej historii Polski, szczególnie poprzez promowanie tematów trudnych, marginalizowanych lub przemilczanych.
Wyróżnienie to trafia do osób, których działalność naukowa, publicystyczna lub dokumentalna wnosi nową jakość do opowieści o historii Polski. Dotychczasowi laureaci to m.in. prof. Andrzej Nowak, prof. Paweł Skibiński, prof. Wojciech Materski i dr Sławomir Dębski. Tegoroczna edycja potwierdza, że misja nagrody – przypominanie tematów przemilczanych i bolesnych, a jednocześnie formujących wspólną tożsamość – pozostaje w pełni aktualna. Zwycięskie prace – zarówno książki, jak i filmy – potwierdzają, że polskie dziennikarstwo historyczne zachowuje wysoki poziom merytoryczny i artystyczny oraz odgrywa istotną rolę w budowaniu wspólnoty pamięci opartej na faktach i prawdzie.
Patronem nagrody jest prof. Janusz Kurtyka – prezes Instytutu Pamięci Narodowej w latach 2005-2010. Nagroda stanowi formę kontynuacji jego działań na rzecz badania i popularyzowania historii najnowszej Polski.
Nagroda im. Janusza Kurtyki
za publikacje o tematyce historycznej ufundowana przez Instytut Pamięci Narodowej
- Jarosław Wróblewski – za artykuły „Urodziłam się w więzieniu” publikacja Biuletyn Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL „Rakowiecka 37”, „Druk wolnego słowa zaczął się w Lublinie” publikacja Biuletyn Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL „Rakowiecka 37”
II Nagroda im. Janusza Kurtyki
za publikacje o tematyce historycznej ufundowana przez Instytut Pamięci Narodowej ex aequo
- Marek Rudnicki – za artykuł „Mgła spowija niepamięć”, publikacja 29 grudnia 2025 r. w „Pryzmat Literacki” nr 6/2025.
- Aleksandra Fudala – za film dokumentalny „Dla nas wojna nie skończyła się w 1945 r.”, oddanie do emisji grudzień 2025, TVP Historia w TVP S.A. w likwidacji
Wyróżnienia
- Sławomir Koehler – za film dokumentalny „Chrobry”, emisja TVP Historia w TVP S.A. w likwidacji, 26.04.25
- Mateusz Teska – za reportaż dokumentalny „Lot po śmierć” publikacja Magazyn Anity Gargas, 17.08.25
- Agnieszka Czarkowska i Alicja Pietruczuk – za reportaż radiowy „Bez prawa powrotu” – Polskie Radio Białystok w likwidacji, 26.01.25
Nagroda specjalna w kategorii Nagroda im. Janusza Kurtyki
za publikację książkową o charakterze historycznym ufundowana przez Instytut Pamięci Narodowej
- Piotr Legutko, pt. „Magnat z Pałacu Prasy”, wydawnictwo Esprit
W 32. edycji konkursu w 2026 roku przyznano Nagrody SDP w 11 kategoriach, są też nagrody i wyróżnienia, m.in. za opublikowane w 2025 roku książki. Na konkurs wpłynęło 205 prac, w tym 29 zgłoszeń do Nagrody im. Janusza Kurtyki.