Podczas ceremonii Podsekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP Mateusz Kotecki odczytał list Prezydenta RP Karola Nawrockiego.
– Wolni ludzie, w wolnym kraju, kształtują swoją świadomość na prawdzie, a nie na kłamstwie i okrucieństwie. Dzisiaj akt suwerenności Polaków we własnej Ojczyźnie zostaje dopełniony. Społeczność Głubczyc, przy wsparciu instytucji państwowych, na miejscu dawnego symbolu dominacji sowieckiej, odsłania nowy, własny pomnik. Kolumna Wolności nadaje temu miejscu nasz polski sens
– zaznaczył Prezydent RP Karol Nawrocki.
W swoim wystąpieniu dr hab. Karol Polejowski wskazał, że odsłonięcie Kolumny Wolności w miejscu dawnego sowieckiego obelisku oznacza symboliczne zamknięcie rozdziału narzuconej dominacji i przywrócenie właściwego porządku w przestrzeni publicznej:
– To przywrócenie właściwego systemu wartości. To sprawiedliwe i moralne. W wolnej Polsce czcimy naszych bohaterów.
Zastępca prezesa IPN zwrócił się do obecnej na uroczystości młodzieży, wskazując na jej szczególną rolę w pielęgnowaniu pamięci i odpowiedzialności za przyszłość Ojczyzny:
– Zapamiętajcie ten dzień. To wielki dzień dla Głubczyc i dla Polski. Ta kolumna jest wyrazem naszej wdzięczności wobec tych, którzy byli przed nami, ale jest też zobowiązaniem wobec was – abyście pokochali Polskę tak, jak kochały ją poprzednie pokolenia.
Zaapelował także do przedstawicieli samorządów o konsekwentne usuwanie z przestrzeni publicznej symboli sowieckiej dominacji:
– Odwagi! Zerwijcie w końcu więź z Sowietami. Tu nie jest rosyjski mir. Tu jest wolna i niepodległa Polska.
Kulminacyjnym momentem uroczystości było odsłonięcie Kolumny Wolności. Aktu odsłonięcia dokonali: przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP Mateusz Kotecki, zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski oraz Burmistrz Głubczyc Adam Krupa.
Po odsłonięciu pomnika modlitwę w intencji Ojczyzny oraz wszystkich, którzy oddali życie za jej wolność, odmówił biskup pomocniczy diecezji opolskiej Rudolf Pierskała.
W dalszej części ceremonii odczytano Apel Pamięci, przywołując bohaterów walk o niepodległość, a następnie delegacje złożyły wieńce i wiązanki kwiatów przed Kolumną Wolności – Pomnikiem ku czci tych, którzy walczyli o wolność i niepodległość RP.
Wydarzenie zgromadziło licznie przybyłych mieszkańców oraz przedstawicieli władz państwowych i samorządowych. Wśród obecnych znaleźli się posłowie, przedstawiciele władz wojewódzkich, miejskich, powiatowych i gminnych, radni samorządowi, środowiska kombatanckie, służby mundurowe oraz duchowieństwo. W uroczystości uczestniczyli także harcerze, reprezentanci organizacji społecznych i politycznych, nauczyciele i wykładowcy oraz młodzież szkolna i akademicka. Instytut Pamięci Narodowej reprezentowali również dyrektor Biura Prezesa dr Marek Jedynak, dyrektor Oddziału IPN we Wrocławiu dr hab. Kamil Dworaczek, dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Adam Siwek oraz jego zastępca – Joanna Sulej-Piskorz.
Organizatorami wydarzenia był Instytut Pamięci Narodowej oraz Miasto Głubczyce.
Transmisja na kanale IPNtv:
* * *
Kolumna Wolności
W parku miejskim w Głubczycach odsłoniliśmy Kolumnę Wolności – monument autorstwa Krzysztofa Pęskiego, upamiętniający bohaterów walczących o wolność Ojczyzny oraz odzyskanie przez Polskę niepodległości. Kolumnę wieńczy heraldyczny wizerunek polskiego orła w koronie. Montaż pomnika sfinansował Instytut Pamięci Narodowej, a projekt architektoniczny wraz z treścią inskrypcji skonsultowano z samorządem.
Na bocznych płytach cokołu znajdują się cytaty:
„Niepodległość to nie tylko hasło, ale także odpowiedzialność za losy naszej Ojczyzny” (Ignacy Jan Paderewski)
„Odrzućmy wszystko, co nas dzieli, i bierzmy wszystko, co nas łączy w pracy i w walce o wolność i niepodległość Polski” (gen. Władysław Anders)
Pomnik wzniesiono na zachowanej podstawie po usuniętym sowieckim obiekcie propagandowym.
* * *
Od apelu prezesa IPN z marca 2022 r. o konieczności usunięcia z polskiej przestrzeni publicznej obiektów sowieckiej propagandy w województwie opolskim usunięto pięć takich obiektów (Brzeg, Byczyna, Folwark, dwa w Głubczycach).
„Pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej” w Głubczycach został wzniesiony w 1945 r. w parku miejskim. Upamiętniał czerwonoarmistów poległych na terenie powiatu głubczyckiego. Obelisk, z figurą żołnierza sowieckiego z pistoletem maszynowym, umieszczono na cokole dawnej Kolumny Zwycięstwa, upamiętniającej zwycięstwo armii pruskiej w wojnach w latach: 1864 (z Danią), 1866 (z Austrią) i 1870–1871 (z Francją). Wzniesiono ją w 1882 r. według projektu Carla Ludecke.
W dolnej części cokołu była umieszczona tablica z napisem: „Cześć i chwała żołnierzom Armii Radzieckiej poległym za wyzwolenie Ziemi Głubczyckiej – Głubczyce”. Rozbiórka pomnika w Głubczycach objęła demontaż obelisku i sowieckiego żołnierza. Zabytkowy cokół zachowano.
Postulat demontażu obiektu w Głubczycach zgłosiła ówczesnemu prezesowi IPN, dr. Karolowi Nawrockiemu, Elżbieta Słodkowska, radna Gminy Głubczyce, podczas rozbiórki sowieckiego obiektu propagandowego w miejscowości Folwark (23 marca 2022 r., gmina Prószków, woj. opolskie).
Koncepcja nowego upamiętnienia Kolumny Wolności została zaproponowana przez dr Barbarę Piechaczek, dyrektor Powiatowego Muzeum Ziemi Głubczyckiej.